در توضیح انواع جعاله باید بیان داشت که در قانون مدنی، اقسام جعاله با توجه به نحوه تعیین عامل و شرایط انجام موضوع تعهد، به دو قسم جعاله عام و خاص تقسیم می شود. جعاله عام به مواردی گفته می شود که پیشنهاد جاعل متوجه عموم افراد باشد و هر شخصی امکان انجام عمل و دریافت جعل را داشته باشد و جعاله خاص زمانی مطرح می شود که جاعل انجام عمل را به یک یا چند شخص معین پیشنهاد کند.
برای مشاوره انواع جعاله
برای مشاوره انواع جعاله
تقسیم بندی جعاله به انواع مختلف، با توجه به نحوه تعیین شخص انجام دهنده عمل و حدود مخاطبان پیشنهاد جاعل صورت می گیرد. در بررسی انواع جعاله، قانون مدنی با پذیرش امکان معین یا غیرمعین بودن عامل در ماده ۵۶۱، مبنای حقوقی این تقسیم بندی را مشخص کرده است.
بر این اساس، اقسام جعاله عام و خاص از یکدیگر قابل تفکیک هستند که هر یک از آن ها از نظر گستره اشخاص مخاطب، شرایط پذیرش پیشنهاد و نحوه استحقاق دریافت جعل، ویژگی های متفاوتی دارند. از این رو، در ادامه به انواع جعاله پرداخته و اطلاعاتی درباره اقسام جعاله عام و خاص آمده است.
جعاله در قانون مدنی یکی از عقود معین است که به موجب ماده ۵۶۱ قانون مدنی، عبارت است از التزام شخص به پرداخت اجرت معلوم در مقابل انجام عملی، اعم از اینکه طرف انجام دهنده عمل معین باشد یا غیرمعین. در این عقد، شخصی که انجام کار را درخواست می کند، «جاعل» و شخصی که عمل مورد نظر را انجام می دهد، «عامل» نامیده می شود و پاداش تعیین شده نیز «جعل» نام دارد.
در توضیح اقسام و انواع جعاله باید بیان داشت که جعاله از حیث تعیین عامل به دو نوع عام و خاص تقسیم می شود که تفاوت اصلی این دو نوع در مشخص بودن یا نبودن شخص انجام دهنده عمل است. بنابراین، ملاک تشخیص انواع و اقسام جعاله، نحوه تعیین مخاطب پیشنهاد جاعل و اشخاصی است که امکان انجام عمل و دریافت اجرت را دارند.
جعاله عام زمانی تحقق پیدا می کند که جاعل انجام عمل مورد نظر را به عموم اشخاص پیشنهاد دهد و برای او تفاوتی نداشته باشد که چه کسی آن عمل را انجام می دهد. جعاله خاص در مقابل جعاله عام قرار دارد و زمانی شکل می گیرد که جاعل انجام عمل را تنها به شخص یا اشخاص معینی پیشنهاد کند و قصد داشته باشد صرفا همان افراد در صورت انجام موضوع جعاله، مستحق دریافت جعل باشند. در این نوع جعاله، هویت عامل اهمیت دارد.
جعاله عام یکی از اقسام قرارداد جعاله است که در آن جاعل، انجام عمل مورد نظر را بدون تعیین شخص یا اشخاص معین به عموم افراد پیشنهاد می کند. در این نوع جعاله، مخاطب پیشنهاد محدود به فرد خاصی نیست و هر شخصی می تواند با انجام عمل مورد نظر، مستحق دریافت جعل یا همان اجرت تعیین شده شود. مطابق ماده ۵۶۱ قانون مدنی، جعاله عبارت است از التزام شخص به پرداخت اجرت معلوم در مقابل انجام عملی، اعم از اینکه طرف انجام دهنده آن معین باشد یا غیرمعین.
بر همین اساس، جعاله عام از جمله مواردی است که در آن عامل از ابتدا مشخص نیست و جاعل صرفا انجام نتیجه مورد نظر خود را هدف قرار می دهد. ویژگی اصلی جعاله عام این است که هویت و شخصیت عامل برای جاعل اهمیت اساسی ندارد، بلکه آنچه مورد نظر او قرار دارد، تحقق نتیجه مطلوب است.
به عبارت دیگر، جاعل انجام کار را به عموم اشخاص پیشنهاد می کند و هر فردی که بتواند عمل مورد نظر را با رعایت شرایط اعلام شده انجام دهد، حق مطالبه جعل را خواهد داشت. برای مثال، اگر شخصی اعلام کند هر فردی که حیوان گمشده او را پیدا کند، مبلغ مشخصی به عنوان پاداش دریافت خواهد کرد، این اقدام مصداق جعاله عام محسوب می شود؛ زیرا جاعل انجام دهنده عمل را از پیش تعیین نکرده و دریافت پاداش را برای هر شخصی که به نتیجه مطلوب دست یابد، امکان پذیر ساخته است.
جعاله خاص یکی از اقسام و انواع عقد جعاله است که در آن جاعل، انجام عمل مورد نظر را به یک یا چند شخص معین پیشنهاد می کند و اشخاص خارج از محدوده تعیین شده، حق مطالبه جعل را نخواهند داشت. در این نوع جعاله، برخلاف جعاله عام که پیشنهاد جاعل متوجه عموم افراد است، دایره مخاطبان مشخص و محدود است و جاعل قصد دارد تنها شخص یا اشخاصی که تعیین کرده است، در صورت انجام عمل مورد نظر، مستحق دریافت اجرت شوند.
ویژگی اصلی جعاله خاص این است که علاوه بر انجام عمل مورد نظر، هویت و شخصیت انجام دهنده آن نیز اهمیت دارد. به عبارت دیگر، جاعل صرفا به دنبال دستیابی به نتیجه مطلوب نیست، بلکه انجام آن عمل را از سوی فرد یا افراد مشخصی انتظار دارد. برای مثال، اگر مدیر یک شرکت داروسازی به متخصصان و کارکنان بخش تحقیق و توسعه شرکت اعلام کند که هر یک از آنان بتواند فرمول دارویی مشخصی را کشف کند، مبلغ یکصد میلیون تومان به عنوان پاداش دریافت خواهد کرد، این توافق از مصادیق جعاله خاص محسوب می شود؛ زیرا پیشنهاد جاعل تنها متوجه افراد معین و اعضای همان مجموعه است.
بنابراین، در جعاله خاص، اشخاصی که خارج از گروه تعیین شده قرار دارند، حتی اگر بتوانند عمل مورد نظر را انجام دهند، اصولا نمی توانند به استناد پیشنهاد جعاله، مطالبه جعل کنند؛ زیرا پیشنهاد جاعل از ابتدا شامل آنان نبوده است. برای مثال، اگر شخصی انجام یک تحقیق تخصصی را صرفا به یک پژوهشگر معین واگذار کند و در مقابل آن مبلغ مشخصی را به عنوان جعل تعیین نماید، شخص دیگری که مستقلا همان تحقیق را انجام داده است، صرفا به دلیل تحقق نتیجه مورد نظر، مستحق دریافت پاداش نخواهد بود.
برای دریافت اطلاعات بیشتر در مورد انواع جعاله در کانال تلگرام حقوق تجاری عضو شوید. همچنین، کارشناسان مرکز مشاوره حقوقی دینا نیز آماده اند تا با ارائه خدمات مشاوره حقوق تجاری تلفنی دینا به سوالات شما عزیزان پیرامون انواع جعاله پاسخ دهند.
برای مشاوره انواع جعاله
برای مشاوره انواع جعاله
ارتباط با ما
درصورتی که برای مشاوره در تمامی زمینه های ذکر شده در سایت، به دانش چندین ساله ما در این زمینه نیاز داشتید می توانید با شماره تلفن 9099075303 ( تماس با تلفن ثابت از سراسر کشور و به ازای هر دقیقه 470000 ریال ) در ارتباط باشید.
سایت مشاوره دینا یک مرکز خصوصی و غیرانتفاعی است و به هیچ ارگان دولتی و خصوصی دیگر اعم از قوه قضاییه ، کانون وکلا ، کانون کارشناسان رسمی دادگستری و .... هیچگونه وابستگی ندارد.
جهت ارئه انتقادات، پیشنهادات و شکایات با شماره تلفن 54787900-021 تماس حاصل فرمایید.
تمامی حقوق این سایت متعلق به دینا می باشد ©
