مهریه عقد موقت از حقوق مالی زن است که تعیین آن هنگام جاری شدن صیغه الزامی بوده و میزان آن به توافق طرفین بستگی دارد. حداقل مهریه در صیغه موقت مشخص نیست، اما باید ارزش مالی داشته باشد. زمان پرداخت مهریه نیز تابع توافق طرفین است و در صورت نبود توافق، زن حق مطالبه آن را دارد. همچنین، حکم ندادن مهریه می تواند شامل الزام مرد به پرداخت و توقیف اموال وی باشد و عدم نزدیکی نیز لزوما موجب سقوط مهریه نمی شود.
برای مشاوره مهریه عقد موقت
برای مشاوره مهریه عقد موقت
مهریه عقد موقت از حقوق مالی زن است که تعیین آن هنگام جاری شدن صیغه الزامی بوده و عدم تعیین آن موجب بطلان عقد می شود. مطابق قانون مدنی، حداقل مهریه و یا زمان پرداخت آن در صیغه موقت مشخص نشده و میزان آن به توافق طرفین بستگی دارد. همچنین، زن از زمان انعقاد عقد مالک مهریه می شود و در صورت خودداری مرد از پرداخت، حق مطالبه قانونی آن را دارد. حکم ندادن مهریه نیز با توجه به شرایط قانونی می تواند شامل الزام مرد به پرداخت و توقیف اموال وی باشد.
در ازدواج موقت، نوع و میزان مهریه بر اساس توافق طرفین تعیین می شود و لزومی ندارد که مهریه حتما وجه نقد باشد. در ادامه، احکام مهریه عقد موقت، حکم ندادن مهریه در ازدواج موقت، حداقل آن در صیغه موقت، نوع و نحوه انتخاب مهریه، مهریه بدون دخول، پولی بودن مهریه و سقف آن بررسی شده است.
عقد موقت، که دارای عناوین دیگری همچون نکاح منقطع و ازدواج صیغه می باشد، و در جامعه حقوقی و اجتماعی کشور ما، به رسمیت شناخته شده است. در کشور ایران نیز برای انعقاد عقد نکاح موقت (صیغه )، که وجود دو رکن اصلی الزام آور می باشد، و آن دو رکن مهریه و تعیین مدت زمان است.
علت تاکید قانون بر تعیین مهریه عقد موقت، آن است که، چون معمولا ازدواج موقت، جز در موارد خاص، به ثبت نمی رسد، در نتیجه، با تعیین مهریه تا حدودی حقوق زوجه تامین به شود. حتی در ماده 1096 قانون مدنی، به این موضوع اشاره شده است که در صورت فوت زن، حتی اگر شوهر با وی نزدیکی نکرده باشد، مهریه او همچنان به قوت خود باقی خواهد ماند.
لزوم تعیین مهریه عقد موقت، بر خلاف احکام عقد نکاح دائم است. زیرا در نکاح دائم، تعیین مهر ضروری نیست و زوجین می توانند بعد از عقد نیز نسبت به تعیین مهریه به توافق برسند. حتی اگر مهریه ای هم تعیین نشود، باز هم زن می تواند از احکام مربوط به مهر المثل و مهر المتعه استفاده کند. این در حالی است، که تعیین مهر و میزان آن در عقد موقت، لازم و ضروری است و عدم تعیین آن، سبب بطلان عقد موقت و حکم ندادن به آن می شود.
در ازدواج موقت، تعیین مهریه از شرایطی اساسی صحت عقد محسوب می شود و مطابق قانون، زن از زمان جاری شدن عقد مالک مهریه است. در صورت خودداری مرد از پرداخت آن، زن می تواند از طریق مراجع قانونی برای مطالبه حق خود اقدام کند. بنابراین، حکم ندادن مهریه در ازدواج موقت می تواند شامل الزام مرد به پرداخت مهریه و توقیف اموال وی برای مهریه باشد.
احکام مربوط به مهریه عقد موقت از جمله حکم ندادن مهریه، با عقد دائم یکسان و مشابه بوده است و صرفا در مواردی تفاوت دارند. بر اساس قوانین جدید در مهریه تا سقف 110سکه بهار آزادی یا معادل آن، امکان اعمال ضمانت اجرای قانونی از جمله حبس مرد با رعایت شرایط مقرر وجود دارد. در مهریه بیشتر از 110سکه، وصول مبلغ مازاد به توانایی مالی مرد بستگی دارد.
در صورت عدم پرداخت مهریه عقد موقت، زن می تواند با ارائه مدارک معتبر، درخواست مطالبه مهریه و توقیف اموال مرد را مطرح کند. چنانچه مرد توانایی پرداخت نداشته باشد، امکان درخواست اعسار و تقسیط مهریه وجود دارد و حبس وی به صورت خودکار انجام نمی شود. همچنین برای وصول مهریه مازاد بر 110 سکه، زن می تواند با اثبات توانایی مالی مرد یا معرفی اموال قابل توقیف، حقوق قانونی خود را پیگیری کند.
مطابق قانون مدنی، حداقل مهریه در صیغه موقت مقدار مشخصی ندارد و قانون گذار مبلغ یا میزان معینی برای آن تعیین نکرده است. بر اساس ماده ۱۰۷۸ قانون مدنی، هر چیزی که مالیت داشته و قابل تملک باشد، می تواند به عنوان مهریه تعیین شود. بنابراین، مهم ترین شرط تعیین مهریه در عقد موقت، داشتن ارزش مالی، قابلیت تملک و مشروعیت آن است.
بر اساس ماده ۱۰۸۰ قانون مدنی، تعیین مقدار مهریه به توافق طرفین بستگی دارد و زن و مرد می توانند با رضایت یکدیگر، میزان آن را مشخص کنند. مهریه در صیغه موقت می تواند شامل پول نقد، سکه، طلا یا سایر اموال دارای ارزش مالی باشد. همچنین، مالی که به عنوان مهریه تعیین می شود باید متعلق به مرد باشد و در صورت تعلق به شخص دیگر، رضایت مالک برای انتقال آن ضرورت دارد.
در تعیین مهریه عقد موقت، برخلاف عقد دائم، مشخص بودن مهریه از شرایط صحت عقد نکاح موقت محسوب می شود و مطابق ماده ۱۰۹۵ قانون مدنی، عدم تعیین مهریه در عقد موقت موجب بطلان عقد خواهد شد. با این حال، هیچ محدودیتی برای حداقل یا حداکثر میزان مهریه در قانون پیش بینی نشده و توافق طرفین ملاک اصلی است.
در پاسخ به این پرسش که مهریه عقد موقت چی باشه، باید گفت انتخاب مهریه بهتر است با توجه به توانایی مالی مرد، مدت ازدواج و توافق طرفین انجام شود. مهریه می تواند مبلغ مشخصی پول، تعداد معینی سکه یا مقدار معینی طلا باشد که امکان تحویل و مطالبه آن وجود داشته باشد. همچنین، تعیین مهریه ای که ارزش و مشخصات آن روشن باشد، احتمال بروز اختلاف هنگام مطالبه و پرداخت را کاهش می دهد.
در انتخاب مهریه برای صیغه موقت، علاوه بر نوع مال، باید مقدار دقیق و نحوه پرداخت آن نیز مشخص شود. برای مثال، اگر طلا به عنوان مهریه تعیین می شود، بهتر است وزن، عیار و مشخصات آن در توافق طرفین ذکر شود. مطابق ماده ۱۰۸۳ قانون مدنی، امکان تعیین مدت یا اقساط برای پرداخت تمام یا بخشی از مهریه وجود دارد و طرفین می توانند درباره زمان پرداخت نیز توافق کنند.
همچنین، هنگام انتخاب مهریه عقد موقت، بهتر است مالی تعیین شود که در صورت پایان یافتن رابطه، امکان مطالبه و وصول آن وجود داشته باشد. برای مثال، تعیین وجه نقد یا سکه با تعداد مشخص، به دلیل قابلیت ارزش گذاری و امکان پیگیری قانونی، می تواند انتخاب مناسبی باشد. از سوی دیگر، اگر ملک یا مال معینی به عنوان مهریه در نظر گرفته شود، باید مشخصات دقیق و وضعیت مالکیت آن بررسی شود تا در زمان انتقال یا مطالبه مهریه، اختلاف حقوقی ایجاد نشود.
در خصوص مهریه عقد موقت بدون دخول باید گفت که مطابق ماده ۱۰۹۶ قانون مدنی، عدم برقراری رابطه زناشویی موجب از بین رفتن حق مهریه زن نمی شود. بنابراین، اگر مدت عقد موقت به پایان برسد و هیچ گونه نزدیکی میان زن و مرد صورت نگرفته باشد، زن همچنان مستحق دریافت تمام مهریه تعیین شده است. همچنین، فوت زن در طول مدت ازدواج موقت نیز موجب سقوط حق مهریه نخواهد شد.
با این حال، قانون گذار در ماده ۱۰۹۷ قانون مدنی، برای بخشیدن مدت باقی مانده عقد موقت پیش از نزدیکی، حکم متفاوتی پیش بینی کرده است. بر اساس این ماده، چنانچه مرد پیش از وقوع دخول، تمام مدت باقی مانده ازدواج موقت را به زن ببخشد، تنها نیمی از مهریه تعیین شده به زن تعلق می گیرد. بنابراین، نصف شدن مهریه در این شرایط ناشی از بذل مدت ازدواج موقت پیش از نزدیکی است و صرف عدم دخول موجب کاهش مهریه نمی شود.
از سوی دیگر، مطابق ماده ۱۰۹۸ قانون مدنی، اگر عقد موقت از ابتدا باطل بوده و نزدیکی نیز میان طرفین صورت نگرفته باشد، زن استحقاق دریافت مهریه را نخواهد داشت. در چنین شرایطی، اگر مهریه قبلا پرداخت شده باشد، مرد می تواند برای استرداد آن اقدام کند. در نتیجه، میزان مهریه عقد موقت بدون نزدیکی به وضعیت حقوقی عقد و نحوه پایان یافتن آن بستگی دارد و در هر مورد باید شرایط قانونی بررسی شود.
پیش از این گفتیم که هرچیزی که مالیت داشته و به توان آن را به مالکیت درآورد می تواند به عنوان مهریه در نظر گرفته شود. این امر در ماده 1078 "قانون مدنی هر چیزی را که مالیت داشته و قابل تملک نیز باشد می توان، مهر قرار داد." مورد تایید قرار گرفته است.
سوالی که در اینجا مطرح می شود این است که آیا مهریه در عقد موقت باید پول باشد؟ در پاسخ به این سوال بهتر است بگوییم که در تعیین میزان مهریه در صیغه موقت علاوه بر پول نقد، سکه، طلا و اموال منقول و غیر منقولی را که مالیت داشته باشند نیز، می توان به عنوان مهریه تعیین نمود. این تفکر که مهریه عقد موقت حتما باید پول باشد کاملا اشتباه است و هرآنچه غیر از پول که مالیت داشته باشد را، می تواند در برمی گیرد.
لذا تعیین مهریه اهمیت بالایی دارد، به خصوص تعیین مهریه در نکاح موقت که از اهمیت به سزایی برخوردار می باشد. اگر مهریه زوجه حال باشد به محض جاری شدن صیغه عقد، زوجه می تواند هر زمان که خواست درخواست مطالبه خود را مطرح نموده و مهریه را دریافت کند.
در خصوص سقف مهریه در ازدواج موقت باید گفت که قانون گذار حداکثر مشخصی برای میزان مهریه تعیین نکرده و طرفین می توانند بر اساس توافق خود، هر مقدار مهریه را در نظر بگیرند. مطابق ماده ۱۰۸۰ قانون مدنی، تعیین مقدار مهر به تراضی طرفین بستگی دارد. همچنین، بر اساس ماده ۱۰۷۷ همین قانون، احکام مربوط به مهریه در نکاح موقت تابع مقررات عمومی مهریه است.
بر اساس ماده ۲۲ قانون حمایت خانواده، میزان ۱۱۰ سکه تمام بهار آزادی به عنوان معیار اعمال برخی ضمانت اجراهای قانونی وصول مهریه شناخته می شود و به معنای تعیین سقف مهریه نیست. بنابراین، در ازدواج موقت نیز امکان تعیین مهریه بیشتر از ۱۱۰ سکه وجود دارد و زن حق مطالبه تمام آن را خواهد داشت. با این حال، دریافت مهریه بالای ۱۱۰ سکه به توانایی مالی مرد بستگی دارد.
از سوی دیگر، مطابق ماده ۱۰۹۵ قانون مدنی، تعیین مهریه در عقد موقت الزامی بوده و عدم تعیین آن موجب بطلان عقد می شود. بر این اساس، اگرچه محدودیتی برای سقف مهریه وجود ندارد، اما مقدار و نوع آن باید هنگام انعقاد عقد مشخص باشد.
برای دریافت اطلاعات بیشتر در مورد مهریه عقد موقت به کانال تلگرام حقوق خانواده عضو شوید. کارشناسان مرکز مشاور حقوقی دینا نیز آماده اند تا با ارائه خدماتی در زمینه مشاور حقوقی تلفنی دینا به سوالات شما عزیزان پیرامون مهریه عقد موقت پاسخ دهند .
برای مشاوره مهریه عقد موقت
برای مشاوره مهریه عقد موقت
عناوین اصلی این مقاله
مقالات مرتبط
ارتباط با ما
درصورتی که برای مشاوره در تمامی زمینه های ذکر شده در سایت، به دانش چندین ساله ما در این زمینه نیاز داشتید می توانید با شماره تلفن 9099075303 ( تماس با تلفن ثابت از سراسر کشور و به ازای هر دقیقه 470000 ریال ) در ارتباط باشید.
سایت مشاوره دینا یک مرکز خصوصی و غیرانتفاعی است و به هیچ ارگان دولتی و خصوصی دیگر اعم از قوه قضاییه ، کانون وکلا ، کانون کارشناسان رسمی دادگستری و .... هیچگونه وابستگی ندارد.
جهت ارئه انتقادات، پیشنهادات و شکایات با شماره تلفن 54787900-021 تماس حاصل فرمایید.
تمامی حقوق این سایت متعلق به دینا می باشد ©
