نفقه شامل چیست

نفقه چیست و مواردی که نفقه شامل آن می شود، چیست؟ نفقه، به تامین نیازهای ضروری زندگی فرد واجد حق گفته می شود که بر عهده زوج یا فرد مسئول است. این موارد معمولا شامل خوراک، پوشاک، مسکن و درمان می شود و هدف آن حفظ شان، کرامت و نیازهای شخص است.

   

عناوین اصلی این مقاله

• نفقه چیست
• نفقه شامل چه چیزهایی میباشد
• نفقه به چه کسانی تعلق می گیرد؟
سوالات متداول

نفقه چیست و مواردی که نفقه شامل آن می شود چه نیازهایی هستند؟ در پاسخ به این پرسش باید گفت، نفقه به حمایت مالی و تامین نیازهای ضروری زندگی فرد واجد حق گفته می شود که بر عهده زوج یا فرد مسئول قرار دارد. این نیازها معمولا شامل خوراک، پوشاک، مسکن، درمان و سایر هزینه های ضروری متناسب با وضعیت زندگی است. هدف نفقه، تضمین رفاه، سلامت و حفظ شان و کرامت شخص است تا او بتواند زندگی متعارف و مناسبی داشته باشد و از نظر معیشتی دچار نقصان نشود. 

با توجه به اهمیت موضوع در این مقاله دینا، به پرسش نفقه چیست پاسخ داده شده و مواردی که در زمره نفقه قرار می گیرد، بررسی شده است. در انتها نیز، افرادی که واجد شرایط دریافت نفقه بوده یا صاحب حق می باشند، بیان شده است.

نفقه چیست

نفقه چیست؟ نفقه در معنای لغوی و عرفی، به مفهوم هزینه و خرجی است و در اصطلاح حقوقی به مالی اطلاق می شود که برای ادامه زندگی و تامین مخارج ضروری اشخاص واجد حق نفقه پرداخت می گردد. این مخارج می تواند شامل همسر، فرزندان، خویشاوندان و افراد تحت تکفل باشد و هزینه هایی مانند خوراک، پوشاک، مسکن و به طور کلی هر آنچه برای ادامه یک زندگی متعارف و ضروری لازم است را در بر می گیرد. 

بر اساس ماده ۱۱۰۷ قانون مدنی ایران، نفقه عبارت است از تامین همه نیازهای متعارف و متناسب با وضعیت زن، از جمله مسکن، پوشاک، غذا، اثاث منزل و هزینه های درمانی و بهداشتی. همچنین در صورتی که زن به واسطه عادت، نقصان یا بیماری نیازمند خادم باشد، هزینه خادم نیز جزو نفقه محسوب می شود. این تعریف قانونی، معیار روشنی برای تشخیص مصادیق نفقه ارائه داده و بر تناسب نفقه با وضعیت زندگی زن تاکید دارد.

میزان نفقه با توجه به نیازهای متعارف زن تعیین می شود و توانایی اقتصادی مرد یا وضعیت مالی خانواده پدری زن، ملاک اصلی برای تعیین آن نیست. حتی در شرایطی که مرد از تمکن مالی بالایی برخوردار باشد یا خانواده زن متمول باشند، معیار تعیین نفقه، نیازهای واقعی و متعارف زن است. 

نفقه شامل چه چیزهایی میباشد

نفقه شامل چه چیزهایی میباشد؟ همانطور که گفته شد، نفقه در حقوق ایران به مجموعه هزینه هایی گفته می شود که برای تامین زندگی متعارف و ضروری پیش بینی شده و قانون مدنی به طور مشخص به مصادیق آن پرداخته است. هدف از نفقه، فراهم کردن شرایط حداقلی و متناسب برای ادامه زندگی بوده و معیار اصلی در تعیین آن، نیازهای واقعی و شان عرفی فرد صاحب حق نفقه است، نه شرایط مالی دیگران یا عوامل خارج از این چارچوب.

نفقه شامل موارد زیر است:

مسکن متناسب با وضعیت عرفی

پوشاک و البسه مورد نیاز

خوراک و مایحتاج روزمره

اثاث منزل به میزان رفع حاجت

هزینه‌های درمانی و بهداشتی

خادم، در صورت وجود عادت یا نیاز ناشی از بیماری یا نقصان

مطابق ماده ۱۱۰۷ قانون مدنی، نفقه شامل همه نیازهای متعارف و متناسب با وضعیت شخص می شود و موارد ذکرشده در قانون جنبه حصری ندارد. به این معنا که نفقه محدود به چند مورد مشخص نبوده و هر هزینه ای که عرفا برای یک زندگی عادی و متناسب ضروری باشد، می تواند در قالب نفقه قرار گیرد. البته برخی هزینه ها مانند تحصیل در مقاطع دانشگاهی، به طور معمول جزو نفقه محسوب نمی شوند، مگر آنکه ضرورت آن در چارچوب نیازهای متعارف احراز شود.

نفقه به چه کسانی تعلق می گیرد؟

نفقه به چه کسانی تعلق می گیرد؟ قانون مدنی در مواد مختلف، به طور شفاف مشخص کرده که نفقه به چه اشخاصی تعلق می گیرد و پرداخت آن در چه شرایطی الزامی است. این موضوع نقش مهمی در حمایت از نهاد خانواده و تضمین معیشت افراد وابسته دارد.

بر اساس مقررات قانون مدنی، نفقه به اشخاص زیر تعلق می گیرد:

زوجه در نکاح دائم، که پرداخت نفقه او مطابق ماده ۱۱۰۶ قانون مدنی بر عهده شوهر است

فرزندان به عنوان اقارب نسبی در خط عمودی نزولی

والدین و اجداد به عنوان اقارب نسبی در خط عمودی صعودی

نوه ها و فرزندانِ فرزندان در مراتب پایین تر اقارب نسبی در خط عمودی

پرداخت نفقه اقارب، تنها شامل اقارب نسبی در خط عمودی می شود و قرابت های سببی یا رضاعی و همچنین خویشاوندان خط افقی مانند خواهر، برادر، عمه و خاله، مشمول نفقه نیستند. در مورد فرزند، قانون گذار اصل را بر الزام پدر به پرداخت نفقه قرار داده و در صورت فقدان استطاعت مالی، این تکلیف به ترتیب بر عهده اجداد پدری و سپس مادر قرار می گیرد. همچنین نفقه زوجه در نکاح دائم، منوط به انجام وظایف زوجیت بوده و در صورت عدم تمکین بدون عذر موجه، حق دریافت نفقه از بین می رود.

برای دریافت اطلاعات بیشتر در مورد نفقه شامل چیست در کانال تلگرام حقوق خانواده عضو شوید. کارشناسان مرکز مشاوره حقوقی دینا نیز آماده اند تا با ارائه خدماتی در زمینه مشاوره حقوقی تلفنی دینا به سوالات شما عزیزان پیرامون نفقه شامل چیست​ پاسخ دهند.

سوالات متداول

1- نفقه چیست؟

2- نفقه شامل چه چیزهایی میباشد؟

3- نفقه به چه کسانی تعلق می گیرد؟

رضا امیر نظام

1400/05/02

سلام خسته نباشید . بنده از خانومم جدا شدم و دوپسر ۱۰ و ۷ ساله دارم که با مادرشون زندگی میکنند و شغلم راننده ماشین سنگینه که برای کارفرما رانندگی میکنم دادگاه بنده را ملزم کرده که مبلغ ۶۰۰ تومن نفقه به فرزندانم بدم و من هر ماه این مبلغ رو پرداخت میکنم ولی همسر سابقم برای هزینه درمان تحصیل لباس دوچرخه و ... غیر از نفقه مبلغی درخواست میکنن در ضمن مدرسه غیر انتفاعی و پزَک خصوصی بالای شهر بچه ها رو میبرن که من توانایی پرداخت این مخارج رو ندارم میخواستم بنده رو راهنمایی کنید که من طبق قانون غیر از ۶۰۰ تومن تعیین شده چه مخرجی رو باید بدم و حد و حدودش چگونه باید مشخص بشه ؟! .. ممنون

مهسا

1400/05/02

با سلام خدمتت شما یک سوال داشتم خدمتتون اگه مرد عدم تمکین زن و بگیره زن بخواد باز زندگی کنه و شکایت کنه ک من تمکین میکنم بازم نفقه بهش تعلق میگیره یا خیر؟ کلا نمیشه عدم تمکین و شکست؟

مقصودی

1400/05/02

سی ساله ازدواج کردم دو دختر دارم یکی مجرد هست نفقه من ودخترم چقدر میشود

بهار

1400/05/02

اگه همسر خانمی دوروز قبل از شروع شدن جلسه مربوط به نفقه مبلغ ۶۰۰هزار تومان که دوبار ۳۰۰هازارتومان واریز کنه اون هم بعد ده ماه پرداخت نکردن نفقه همسر خودش و سه تا از بچه های خودش چه حکمی بهش تعلق میگیری وطیی این ده ماه کلا مبلغ ۲ملیون و ۷۰۰ به صورتی که چند ماه یک بار واریز کرده باشه یعنی کل مبلغ واریز این ده ماه ۲ملیون۷۰۰بودهحکمش چیه

محمود

1400/05/02

ایا درخواست داشتن مبلغ ثابتی پول نقد بصورت ماهانه از طرف زن هم جزئ نفقه هست؟

ایمان۷

1400/05/02

سلام نفقه زن شامل چی هست؟اگر مسکن خوراک پوشاک تامین باشه پول هم باید بگیره؟

سارا

1400/02/08

با سلام و خسته نباشید. نوشتید نفقه شامل خوراک مسکن و پوشاک هست. ایا نباید به زن هیچ هزینه ای به عنوان پول تو جیبی یا خرجی داشته باشه؟ مثلا من خوراک و مسکنم رو شوهرم تهیه کرده ولی مدام میگه همینا نفقه هست... ایا زن خرجی هم داره یا هزینه ای برای لباس دارم؟ نفقه به زبان ساده تر شامل چیا هست؟ بجز کلمات قانونی. ممکنه جوابم رو زودتر بدید. ممنونم