ماده ۲۳ قانون صدور چک، شرایط صدور اجراییه برای وصول وجه چک بلامحل را مشخص می کند. تفسیر ماده 23 جدید نشان می دهد که دارنده در صورت وجود شرایط قانونی، می تواند از دادگاه صالح صدور اجراییه را درخواست نماید. از مهم ترین نکات حقوقی این ماده، مهلت ۱۰ روزه صادرکننده پس از ابلاغ اجراییه و امکان پرداخت بدهی یا معرفی مال برای اجرای آن است.
برای مشاوره نکات حقوقی ماده ۲۳ قانون صدور چک
برای مشاوره نکات حقوقی ماده ۲۳ قانون صدور چک
ماده ۲۳ قانون صدور چک یکی از مقررات مهم در زمینه وصول وجه چک بلامحل و صدور اجراییه است. این ماده شرایطی را تعیین کرده که دارنده چک می تواند با ارائه گواهی عدم پرداخت، از دادگاه صالح درخواست صدور اجراییه نماید. تفسیر ماده 23 جدید، حدود این فرایند و شرایط قانونی مربوط به آن را روشن می کند.
بررسی این ماده برای صادرکننده و دارنده چک، از نظر آشنایی با حقوق و تکالیف قانونی اهمیت دارد. از جمله نکات حقوقی می توان به مهلت ۱۰ روزه صادرکننده پس از ابلاغ اجراییه و شرایط درخواست توقف عملیات اجرایی اشاره کرد. از این رو، در ادامه این مقاله دینا، به ماده ۲۳ قانون صدور چک پرداخته و اطلاعاتی درباره تفسیر ماده 23 جدید و نکات حقوقی بیان شده است.
ماده ۲۳ قانون صدور چک، شرایط صدور اجراییه برای چک بلامحل را مشخص می کند و هدف آن تسریع در وصول مبلغ چک است. بر اساس این ماده، دارنده چک می تواند با ارائه گواهینامه عدم پرداخت، از دادگاه صالح درخواست صدور اجراییه نسبت به کسری مبلغ چک و حق الوکاله وکیل طبق تعرفه قانونی را مطرح کند.
پس از صدور اجراییه، صادرکننده چک از تاریخ ابلاغ، ۱۰ روز فرصت دارد بدهی را پرداخت کند، با موافقت دارنده برای پرداخت آن ترتیب مناسبی تعیین نماید یا مالی معرفی کند که امکان اجرای حکم از طریق آن وجود داشته باشد. اگر هیچ یک از این اقدامات انجام نشود، بنا بر درخواست دارنده، اجرای احکام دادگستری اجراییه را بر اساس قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی به اجرا گذاشته و برای وصول مبلغ چک اقدام می کند.
طرح دعوا از سوی صادرکننده، مانند ادعای تضمینی یا مشروط بودن چک، کلاهبرداری یا خیانت در امانت، به طور معمول مانع ادامه عملیات اجرایی نیست. با این حال، اگر مرجع قضایی ظن قوی داشته باشد یا ادامه اجرا موجب ورود ضرر جبران ناپذیر شود، می تواند با دریافت تامین مناسب، قرار توقف عملیات اجرایی صادر کند.
تفسیر ماده 23 قانون صدور چک اصلاحی ۱۳۹۷ نشان می دهد که این ماده مسیر ویژه ای برای مطالبه وجه چک بلامحل در نظر گرفته است. بر اساس این مقرره، دارنده چک می تواند با ارائه گواهی عدم پرداخت از دادگاه صالح تقاضای صدور اجراییه کند. البته این امکان زمانی وجود دارد که چک دارای شرایط مقرر در ماده بوده و مشمول موارد استثنا نباشد.
یکی از نکات مهم این ماده، تعیین مهلت 10 روزه برای صادرکننده پس از ابلاغ اجراییه است. وی در این مدت می تواند مبلغ بدهی را پرداخت کند، با دارنده برای نحوه پرداخت به توافق برسد یا مالی معرفی نماید که امکان وصول طلب از آن وجود داشته باشد. در غیر این صورت، فرایند اجرا بنا بر درخواست دارنده وارد مرحله بعدی خواهد شد.
ماده 23 همچنین درباره اعتراض صادرکننده به مبنای صدور یا دریافت چک تعیین تکلیف کرده است. طرح ادعاهایی مانند تضمینی بودن، مشروط بودن، کلاهبرداری یا خیانت در امانت، به خودی خود عملیات اجرایی را متوقف نمی کند. با این حال، در صورت وجود شرایط خاص قانونی و تشخیص مرجع قضایی، امکان صدور قرار توقف عملیات اجرایی با رعایت شرایط مقرر وجود خواهد داشت.
در خصوص رای وحدت رویه ماده 23 قانون صدور چک، در حال حاضر رای وحدت رویه ای که به صورت اختصاصی به تفسیر و اجرای این ماده اصلاحی پرداخته باشد، وجود ندارد. با این حال، در خصوص نحوه اجرای ماده 23 و موضوعات مرتبط با آن، نظریه های مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه صادر شده است که می توان برای بررسی برداشت حقوقی از مفاد این ماده مورد توجه قرار داد.
علاقه مندان به دانلود نظریه مشورتی اداره کل امور حقوقی قوه قضاییه می توانند از طریق لینک زیر اقدام نمایند.
از جمله این موارد، نظریه های مشورتی مرتبط با ماده 23 است که در زمینه نحوه صدور و اجرای اجراییه و مسائل مرتبط با مطالبه وجه چک ارائه شده اند. بنابراین، در نبود رای وحدت رویه اختصاصی درباره ماده 23، برای بررسی برخی ابهامات و نحوه اعمال این ماده، می توان به نظریه های مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه مراجعه کرد.
ابطال اجراییه چک ماده ۲۳ زمانی مطرح می شود که صادرکننده نسبت به مبنای صدور اجراییه ایراد داشته باشد و مدعی شود وجه چک قابل مطالبه نیست یا شرایط قانونی صدور اجراییه وجود نداشته است. در این حالت، صادرکننده باید دلیل و مدارکی ارائه نماید که نشان دهد ادامه عملیات اجرایی با وضعیت واقعی تعهد یا مفاد قانونی چک مطابقت ندارد. مهم ترین موارد عبارتند از:
پرداخت وجه چک
تضمینی یا مشروط بودن چک
جعلی بودن چک یا امضا
امانی بودن چک
فسخ یا ابطال معامله مبنای چک
سرقت یا مفقودی چک
در نتیجه، طرح دعوای ابطال اجراییه نیازمند ارائه مدارک و دلایل قابل استناد برای اثبات ادعای صادرکننده است. همچنین صرف طرح این دعوا، عملیات اجرایی را متوقف نمی کند و در صورت وجود شرایط قانونی، درخواست توقف عملیات اجرایی نیز باید مطرح شود تا مرجع قضایی درباره ادامه یا توقف فرایند اجرا تصمیم گیری نماید.
نمونه دادخواست ماده ۲۳ قانون چک می تواند برای طرح درخواست های مرتبط با اجراییه صادر شده نسبت به چک مورد استفاده قرار گیرد. در این دادخواست، مشخصات طرفین، موضوع چک، شماره اجراییه، خواسته و دلایل و مدارک مربوط درج می شود. همچنین با توجه به موضوع پرونده، ممکن است درخواست ابطال اجراییه یا توقف عملیات اجرایی نیز مطرح شود.
علاقه مندان به دانلود نمونه دادخواست توقیف عملیات اجرایی چک صیادی می توانند از طریق لینک زیر اقدام نمایند.
در تنظیم نمونه دادخواست ماده ۲۳ قانون چک، توجه به مبنای قانونی درخواست و مدارک اثبات کننده ادعا اهمیت دارد. برای مثال، در صورتی که صادرکننده مدعی تضمینی یا مشروط بودن چک، پرداخت وجه یا وجود ایراد در مبنای صدور آن باشد، باید مستندات مربوط را ارائه نماید. صرف طرح دعوا نیز به خودی خود موجب توقف عملیات اجرایی نمی شود و توقف آن تابع شرایط مقرر در ماده ۲۳ خواهد بود.
خسارت تاخیر تادیه ماده ۲۳ قانون چک، ناظر به خسارتی است که در اثر تاخیر در پرداخت وجه چک ایجاد می شود. صدور اجراییه موضوع ماده ۲۳، اصل وجه چک را مورد مطالبه قرار می دهد و مطالبه خسارت تاخیر تادیه نیز با رعایت مقررات مربوط امکان پذیر است. میزان این خسارت با توجه به شرایط قانونی و مدت تاخیر تعیین می شود.
در صورتی که دارنده علاوه بر اصل مبلغ چک، خسارت تاخیر تادیه را نیز مطالبه کند، مرجع رسیدگی کننده باید شرایط قانونی مطالبه این خسارت را بررسی نماید. در این زمینه، تاریخ سررسید چک، میزان وجه آن و مدت تاخیر در پرداخت از جمله موارد موثر در محاسبه خسارت هستند. مطالبه خسارت می تواند به صورت جداگانه یا همراه با سایر مطالبات مرتبط با چک مطرح شود.
بنابراین، در پرونده های مربوط به ماده ۲۳، میان اصل وجه چک و خسارت تاخیر تادیه باید تفکیک قائل شد. صدور اجراییه برای وجه چک به معنای تعیین خودکار میزان خسارت تاخیر تادیه نیست و مطالبه و محاسبه آن تابع مقررات مربوط خواهد بود. در صورت طرح دعوای جداگانه برای خسارت، صلاحیت مرجع رسیدگی نیز باید با توجه به مقررات و رویه قضایی مرتبط بررسی شود.
برای دریافت اطلاعات بیشتر در خصوص نکات حقوقی ماده 23 قانون صدور چک در کانال تلگرام حقوق تجاری عضو شوید. کارشناسان مرکز مشاوره حقوقی دینا نیز آماده اند تا با ارائه خدماتی در زمینه مشاوره حقوقی تلفنی دینا به سوالات شما عزیزان پیرامون نکات حقوقی ماده 23 قانون صدور چک پاسخ دهند.
برای مشاوره نکات حقوقی ماده ۲۳ قانون صدور چک
برای مشاوره نکات حقوقی ماده ۲۳ قانون صدور چک
عناوین اصلی این مقاله
مقالات مرتبط
ارتباط با ما
درصورتی که برای مشاوره در تمامی زمینه های ذکر شده در سایت، به دانش چندین ساله ما در این زمینه نیاز داشتید می توانید با شماره تلفن 9099075303 ( تماس با تلفن ثابت از سراسر کشور و به ازای هر دقیقه 470000 ریال ) در ارتباط باشید.
سایت مشاوره دینا یک مرکز خصوصی و غیرانتفاعی است و به هیچ ارگان دولتی و خصوصی دیگر اعم از قوه قضاییه ، کانون وکلا ، کانون کارشناسان رسمی دادگستری و .... هیچگونه وابستگی ندارد.
جهت ارئه انتقادات، پیشنهادات و شکایات با شماره تلفن 54787900-021 تماس حاصل فرمایید.
تمامی حقوق این سایت متعلق به دینا می باشد ©
