جرم حمل سلاح

جرم حمل سلاح به معنای نگهداری یا جابجایی هر نوع سلاح سرد یا گرم بدون مجوز قانونی است. در این چارچوب، حکم نگهداری اسلحه شکاری بدون جواز حتی اگر این نگهداری در منزل باشد، تخلف محسوب شده و قابل پیگرد کیفری است. همچنین مجازات حمل سلاح می تواند شامل حبس، جزای نقدی، شلاق یا ترکیبی از این موارد باشد.

   

عناوین اصلی این مقاله

• جرم حمل سلاح
• حکم نگهداری از اسلحه شکاری بدون جواز
• حکم نگهداری اسلحه در منزل
• نگهداری اسلحه شکاری بدون جواز
• مجازات حمل و نگه داری اسلحه تقلبی
سوالات متداول

جرم حمل سلاح عبارت است از حمل یا نگهداری هر گونه سلاح (سرد یا گرم) بدون اخذ مجوز از مراجع ذی صلاح. طبق قوانین موضوعه، حکم نگهداری اسلحه شکاری بدون جواز حتی در منزل، غیرمجاز تلقی شده و مرتکب را در معرض مجازات قرار می دهد. حال این پرسش مطرح می شود که مجازات حمل سلاح چیست؟ آیا مجازات حمل سلاح گرم و حمل سلاح سرد یکسان می باشد؟

با توجه به اهمیت موضوع در این مقاله دینا، جرم حمل سلاح و حکم نگهداری از اسلحه شکاری بدون جواز بررسی و حکم نگهداری اسلحه در منزل، نگهداری اسلحه کلانشینکف بیان شده است. در انتها نیز، به بررسی مجازات حمل سلاح گرم کلت و قانون حمل سلاح سرد و گرم پرداخته شده است.

جرم حمل سلاح

جرم حمل سلاح به معنای حمل و جابجایی هر نوع سلاح بدون داشتن مجوز قانونی است. قانون گذار این رفتار را جرم اعلام کرده، زیرا حمل اسلحه بدون مجوز می تواند امنیت و نظم عمومی جامعه را مختل کند، زمینه ساز درگیری و خشونت باشد و در برخی موارد باعث ترس و وحشت مردم شود.

در ابتدا باید گفت که سلاح به ابزار یا وسیله ای گفته می شود که برای حمله یا دفاع مورد استفاده قرار می گیرد. این ابزارها می توانند انواع و اشکال مختلفی داشته باشند که شامل تفنگ، شمشیر، چاقو یا حتی ابزارهای مدرن تر مانند موشک یا بمب می شود. مطابق ماده ۶ قانون مجازات قاچاق اسلحه و مهمات و دارندگان سلاح و مهمات غیرمجاز ایران، حمل سلاح بدون مجوز جرم محسوب می گردد. 

بنابراین، جرم حمل سلاح زمانی محقق می شود که فردی بدون داشتن جواز قانونی از مراجع ذی صلاح، اقدام به حمل یا جابجایی هر نوع سلاح (اعم از سرد یا گرم) در مکان های عمومی یا حتی در وسایل نقلیه شخصی مانند ماشین نماید. قانون گذار با جرم انگاری این رفتار، در پی جلوگیری از برهم خوردن نظم عمومی و ایجاد احساس ناامنی در جامعه است.

حکم نگهداری از اسلحه شکاری بدون جواز

مطابق ماده ۶ قانون مجازات قاچاق اسلحه و مهمات و دارندگان سلاح و مهمات غیرمجاز، نگهداری اسلحه شکاری بدون جواز و پروانه معتبر از مراجع ذی صلاح، رفتاری خلاف قانون محسوب می شود. بنابراین، اگر شخصی بدون اخذ مجوز لازم، اقدام به نگهداری اسلحه شکاری در منزل یا هر مکان دیگری نماید، مرتکب جرم شده و مشمول مقررات این ماده می گردد.

همچنین در ماده 9 همین قانون چنین مقرر شده که، دارنده پروانه حمل اسلحه شکاری مکلف است پس از انقضای مدت اعتبار، ظرف حداکثر سه ماه نسبت به تمدید پروانه خود اقدام نماید. در صورت عدم تمدید در این مهلت، اسلحه در اختیار او غیرمجاز تلقی می گردد و نگهداری از آن، همانند نگهداری بدون پروانه اولیه، جرم محسوب شده و مشمول مقررات ماده ۶ خواهد شد.

لازم به ذکر است که جواز داشتن صاحب اصلی سلاح، به هیچ وجه به دیگران اجازه حمل یا نگهداری نمی دهد. بر اساس مفهوم ماده ۶ قانون یادشده، اگر شخصی فاقد پروانه باشد، حتی اگر اسلحه شکاری متعلق به فرد دیگری باشد که خود دارای جواز معتبر است، باز هم حمل و نگهداری آن اسلحه توسط شخص بدون مجوز، جرم محسوب و بزه حمل سلاح بدون مجوز محقق شده است. 

در بخش قبلی پیرامون حمل سلاح توضیحاتی ارائه گردید و بیان شد که این عمل بر اساس قانون مجازات اسلامی جرم می باشد و مرتکب باید به سزای عمل خود برسد. حال در این بخش به مجازات حمل و نگهداری سلاح گرم و سرد پرداخته شده است که به شرح زیر می باشد:

به طور کلی سلاح به دو دسته سلاح گرم و سلاح سرد تقسیم می شود. سلاح گرم سلاحی است که برای استفاده انفرادی طراحی و ساخته شده و توسط یک نفر قابل حمل و بهره برداری است و ویژگی بارز سلاح گرم این است که استفاده از آن همواره با حرارت، صدا و شعله می باشد. همچنین خود سلاح گرم به چند دسته سلاح گرم خودکار و غیرخودکار، سنگین و نیمه سنگین تقسیم می شود.

در سلاح گرم خودکار پوکه به صورت خودکار از سلاح خارج می شود و می توان با هر بار فشردن ماشه بیش از یک گلوله شلیک کرد در حالیکه در سلاح گرم غیرخودکار با هر بار فشار دادن ماشه فقط می توان یک گلوله شلیک نمود و غالبا فشنگ گذاری آن به صورت دستی انجام می شود. از طرف دیگر سلاح گرم نیمه سنگین سلاحی است که  به وسیله دو یا سه نفر خدمه استفاده می شود و بعضی از انواع آن می تواند توسط یک نفر حمل و استفاده شود ولی حمل و نقل سلاح گرم سنگین نیاز به بیش از سه نفر نیروی انسانی دارد و هدایت آتش آن ها توسط سامانه های جانبی انجام می شود.

از طرف دیگر در خصوص سلاح سرد نیز باید گفت که شامل وسایل، آلات و ادواتی می شود که استفاده از آن دارای صدا، شعله و حرارت نمی باشد و اصابت آنها به بدن منجر به ایجاد پارگی، خونریزی، از کار افتادن موقت یا دائم اعضا و نهایتاً آسیب جسمی و روحی یا فوت می شود. سلاح سرد انواع مختلفی دارد که از جمله آن می توان به سلاح سرد جنگی (مانند سر نیزه)، سلاح شکاری ( ساچمه زنی)، مهمات، سلاح لیزری، گازهای اشک آور، شوکرها و . . . اشاره نمود.

لازم به ذکر است که مجازات حمل نمودن سلاح های گرم و سرد با یکدیگر متفاوت است. ماده 6 قانون مجازات قاچاق اسلحه و مهمات و دارندگان سلاح مهمات غیر مجاز در این خصوص بیان می کند:« هر کس به طور غیر مجاز سلاح گرم یا سرد جنگی یا سلاح شکاری یا قطعات موثر یا مهمات آنهارا خریداری، نگهداری یا حمل نماید یا با آنها معامله دیگری انجام دهد، به ترتیب زیر به حبس تعزیری محکوم می شود:

سلاح سرد جنگی، سلاح شکاری یا مهمات آن، به حبس از نود و یک روز تا شش ماه یا جزای نقدی از ده ملیون تا بیست و یک ملیون ریال

سلاح گرم سبک غیر خودکار،  قطعات موثر یا مهمات آن به حبس از شش ماه تا دوسال یا جزای نقدی از بیست ملیون تا هشتاد ملیون ریال

سلاح گرم سبک خودکار قطعات موثر یا مهمات آن، به حبس از دو تا پنج سال

سلاح گرم نیمه سنگین و سنگین، قطعات موثر یا مهمات آنها، به حبس از پنج تا ده سال.

تبصره ـ هرگاه موضوع جرم این ماده بیش از یک قبضه یا قطعات مؤثر از چند قبضه باشد مجازات مرتکب حسب مورد یک درجه تشدید می‌شود.»

بنابراین جرم نگهداری اسلحه کلاشینکف و مجازات سلاح گرم کلت حبس یا جزای نقدی می باشد. همچنین لازم به ذکر است که با توجه به تبصره ماده فوق الذکر اگر شخص بیش از یک قبضه سلاح با خود حمل کند، مجازات وی یک درجه تشدید می شود. از طرف دیگر حمل و نگهداری سلاح غیرمجاز، جرم واحد بوده و تعیین مجازات مستقل برای هرکدام از آن ها، فاقد وجاهت قانونی است. 

حکم نگهداری اسلحه در منزل

بر اساس قوانین ایران، نگهداری هر نوع سلاح شکاری در منزل بدون داشتن جواز معتبر، جرم محسوب می شود. قانون گذار برای حفظ امنیت عمومی، افراد را موظف کرده است پیش از نگهداری سلاح، پروانه لازم را دریافت نمایند. در غیر این صورت، صِرف وجود سلاح در منزل، حتی بدون قصد استفاده، قابل تعقیب کیفری خواهد بود.

نکته مهم این است که حکم نگهداری اسلحه در منزل و جرم انگاری آن، فقط شامل افرادی نمی شود که هرگز پروانه نداشته اند، بلکه کسانی که قبلا مجوز داشته اند نیز موظف به تمدید به موقع آن هستند. دارنده پروانه باید ظرف حداکثر سه ماه پس از انقضای اعتبار، نسبت به تمدید اقدام کند. در غیر این صورت، اسلحه موجود در منزل غیرمجاز تلقی می گردد.

از سوی دیگر، جواز داشتن صاحب اصلی سلاح، به سایر افراد فاقد پروانه، اجازه نگهداری نمی دهد. اگر شخصی فاقد پروانه باشد، حتی اگر اسلحه متعلق به فرد دیگری باشد که خود جواز معتبر دارد، باز هم نگهداری آن اسلحه در منزل توسط شخص بدون مجوز، جرم محسوب می شود.

قانون حمل سلاح سرد و گرم 

امروزه بسیاری از افراد با هدف تفریح و خوشگذرانی اقدام به شکار حیوانات با اسلحه شکاری می کنند ولی باید توجه داشت که در این خصوص قانون و مقررات خاصی وجود دارد که اطلاع از آن ضروری می باشد. به همین خاطر در این بخش از مقاله به بیان قوانین حمل سلاح شکاری اختصاص پیدا کرده است.

از میان انواع سلاح های گرم، فقط سلاح شکاری است که می تواند شامل مجوزهای لازم باشد. به عبارتی اصولا اشخاص مجاز به حمل و نگهداری سلاح شکاری نیستند مگر این که برای دریافت مجوز اقدام کنند. برای دریافت مجوز سلاح شکاری لازم است که شرایطی مورد رعایت قرار بگیرد که از جمله این شرایط می توان به داشتن تابعیت ایرانی، تاییدیه سلامت کامل روانی و جسمی از سوی پزشک متخصص و قابل اعتماد، عدم سوءپیشینه و غیره می باشد و نحوه گرفتن آن، بدین صورت است که متقاضیان، بعد از دریافت دفترچه شکار و نامه تاییدیه پزشک، می توانند به مراکز مجاز فروش اسلحه شکاری مراجعه نمایند.

بنابراین حمل سلاح شکاری زمانی جرم است که مجوز مربوط به آن دریافت نشده باشد. در واقع ضبط سلاح شکاری در بزه شکار غیرمجاز، منوط به اثبات عدم مالکیت مجاز متهم در سلاح استفاده شده است و ضبط سلاح دارای پروانه، فاقد وجاهت قانونی است. همچنین لازم به ذکر است که بر اساس رای وحدت رویه شماره 727 دیوان عالی کشور رسیدگی به بزه نگهداری غیرمجاز سلاح شکاری، در صلاحیت دادگاه کیفری دو می باشد.

نکته دیگر این است که دارنده سلاح شکاری حق ندارد در این اسلحه تغییراتی ایجادکند در این خصوص ماده 10 قانون مجازات قاچاق اسلحه و مهمات و دارندگان سلاح و مهمات غیرمجاز در این خصوص مقرر می دارد:« هر کس مبادرت به تغییر در کالیبر، لوله و آلات متحرک هر نوع سلاح نماید یا شماره یا نشانه (آرم) سلاح را جعل نماید به جزای نقدی از بیست میلیون تا هشتاد میلیون ریال محکوم می‌شود. چنانچه تغییر یا جعل به درخواست مالک اسلحه یا متصرف آن صورت گیرد متقاضی نیز به مجازات مباشر محکوم می‌شود.» بنابراین ایجاد تغییرات در اسلحه شکاری جرم بوده و با شخص برخورد قانونی می شود.

جرم نگهداری اسلحه کلانشینکف

مطابق ماده ۶ قانون مجازات قاچاق اسلحه و مهمات و دارندگان سلاح و مهمات غیرمجاز، نگهداری اسلحه شکاری بدون جواز و پروانه معتبر از مراجع ذی صلاح، رفتاری خلاف قانون محسوب می شود. بنابراین، اگر شخصی بدون اخذ مجوز لازم، اقدام به نگهداری اسلحه شکاری در منزل یا هر مکان دیگری نماید، مرتکب جرم شده و مشمول مقررات این ماده می گردد.

همچنین در ماده 9 همین قانون چنین مقرر شده که، دارنده پروانه حمل اسلحه شکاری مکلف است پس از انقضای مدت اعتبار، ظرف حداکثر سه ماه نسبت به تمدید پروانه خود اقدام نماید. در صورت عدم تمدید در این مهلت، اسلحه در اختیار او غیرمجاز تلقی می گردد و نگهداری از آن، همانند نگهداری بدون پروانه اولیه، جرم محسوب شده و مشمول مقررات ماده ۶ خواهد شد.

لازم به ذکر است که جواز داشتن صاحب اصلی سلاح، به هیچ وجه به دیگران اجازه حمل یا نگهداری نمی دهد. بر اساس مفهوم ماده ۶ قانون یادشده، اگر شخصی فاقد پروانه باشد، حتی اگر اسلحه شکاری متعلق به فرد دیگری باشد که خود دارای جواز معتبر است، باز هم حمل و نگهداری آن اسلحه توسط شخص بدون مجوز، جرم محسوب و بزه حمل سلاح بدون مجوز محقق شده است. 

مجازات حمل و نگه داری اسلحه تقلبی

در بخش های قبلی گفته که حمل و جابجایی سلاح جرم می باشد و شخص بسته به نوع سلاح به حبس یا جزای نقدی محکوم می شود. حال پرسش اساسی این است که آیا حمل اسلحه تقلبی جرم است و اگر پاسخ آن مثبت است مجازات حمل و نگه داری اسلحه تقلبی چه می باشد؟

در ابتدا باید گفت که بر اساس اصل قانونی بودن جرائم، حمل و نگه داری اسلحه تقلبی را نمی توان جرم دانست زیرا این اصل بیان می کند تنها اعمالی جرم شناخته می شود که در قانون برای آن مجازات تعیین شده باشد در حالیکه در قوانین ایران برای حمل و نگهداری اسلحه تقلبی هیچ مجازاتی تعیین نشده است.

با این وجود شایسته است که قانون گذار با وجود شرایطی این عمل را جرم انگاری کند زیرا گاهی اوقات استفاده از اسلحه تقلبی ممکن است سبب شود که عموم افراد جامعه در هنگام مواجه شدن با افراد زورگیر دچار اشتباه شده و گمان کنند که سلاح واقعی است و در نتیجه ارعاب مردم و سو استفاده از این موضوع در جامعه بیشتر شود.

برای دریافت اطلاعات بیشتر در مورد اطلاع از قوانین جرم حمل سلاح در کانال تلگرام کیفری عضو شوید. کارشناسان مرکز مشاوره دینا نیز آماده اند تا با ارائه خدمات مشاوره حقوقی تلفنی دینا به سوالات شما عزیزان پیرامون اطلاع از قوانین جرم حمل سلاح پاسخ دهند.

سوالات متداول

1- جرم حمل سلاح چیست؟

2- مجازات جرم حمل سلاح گرم و سرد چیست ؟

3- مجازات جرم حمل سلاح تقلبی چیست؟