شکایت حقوقی چیست و چه تفاوتی با شکایت کیفری دارد؟ شکایت حقوقی زمانی مطرح میشود که شخصی برای مطالبه حق، دریافت خسارت یا الزام طرف مقابل به انجام تعهد، از دادگاه درخواست رسیدگی کند؛ اما شکایت کیفری با هدف پیگیری وقوع جرم و مجازات مرتکب مطرح میشود. در واقع، فرق دادخواست با شکواییه در این است که دادخواست برای شروع رسیدگی به دعاوی حقوقی و شکواییه برای اعلام وقوع جرم و درخواست تعقیب کیفری تنظیم میشود.
برای مشاوره تفاوت دادخواست حقوقی و شکایت کیفری
برای مشاوره تفاوت دادخواست حقوقی و شکایت کیفری

شکایت حقوقی چیست و در چه مواردی مطرح می شود؟ شکایت حقوقی زمانی مطرح می شود که فردی برای احقاق حق، مطالبه طلب، دریافت خسارت یا الزام شخص دیگری به انجام تعهدات قانونی خود، به مراجع قضایی مراجعه کند. در این نوع شکایت، هدف اصلی حل اختلاف و جبران حقوق تضییع شده است و برخلاف دعاوی کیفری، لزوما موضوع ارتکاب جرم و مجازات مطرح نیست.
در مقابل، شکایت کیفری زمانی مطرح می شود که رفتاری مطابق قانون جرم شناخته شده و شخصی قصد پیگیری و مجازات مرتکب را داشته باشد. بنابراین، فرق دادخواست با شکواییه در این است که دادخواست برای آغاز رسیدگی به دعاوی حقوقی و شکواییه برای اعلام وقوع جرم و درخواست تعقیب کیفری تنظیم می شود. از این رو در ادامه این مقاله دینا، به پرسش شکایت حقوقی چیست پاسخ داده شده و فرق دادخواست با شکواییه و تفاوت دادخواست حقوقی و شکایت کیفری بیان شده است.
شکایت حقوقی چیست؟ شکایت حقوقی به اقدامی گفته می شود که طی آن شخصی برای مطالبه حق قانونی خود یا رفع اختلاف با شخص دیگر، به مراجع قضایی مراجعه می کند. این نوع شکایت معمولا زمانی مطرح می شود که حقوق فردی نقض شده باشد یا شخصی از انجام تعهدات قانونی و قراردادی خودداری کند. برای مثال، مطالبه وجه، الزام به تنظیم سند رسمی، مطالبه خسارت و درخواست تخلیه ملک از جمله موضوعاتی هستند که می توانند از طریق طرح دعوای حقوقی پیگیری شوند.
در دعاوی حقوقی، خواهان شخصی است که با تنظیم و ارائه دادخواست، رسیدگی به موضوع را از دادگاه درخواست می کند و خوانده نیز شخصی است که دعوا علیه او مطرح شده است. مطابق ماده ۲ قانون آیین دادرسی مدنی، رسیدگی به دعاوی حقوقی مستلزم درخواست ذی نفع یا نماینده قانونی او است. بنابراین، شروع رسیدگی به این نوع دعاوی اصولا با تقدیم دادخواست به مرجع قضایی صالح انجام می شود.
هدف از شکایت حقوقی، برخلاف شکایت کیفری، مجازات طرف مقابل نیست؛ بلکه خواهان از دادگاه درخواست می کند تا با بررسی دلایل و مستندات، درباره حق مورد اختلاف تصمیم گیری کند. در صورت اثبات ادعای خواهان، دادگاه می تواند حکم به پرداخت بدهی، جبران خسارت، انجام تعهد یا سایر خواسته های قانونی صادر کند. البته نحوه رسیدگی و نتیجه دعوا با توجه به موضوع اختلاف و مقررات قانونی مربوط به آن متفاوت خواهد بود
دادخواست و شکواییه دو روش قانونی برای شروع رسیدگی در مراجع قضایی هستند که هر کدام برای پیگیری نوع مشخصی از اختلاف یا تخلف مورد استفاده قرار می گیرند. اگرچه هر دو با هدف درخواست رسیدگی قضایی تنظیم می شوند، اما از نظر موضوع، نحوه ثبت، مرجع رسیدگی و نتیجه نهایی با یکدیگر تفاوت دارند. آشنایی با فرق دادخواست با شکواییه به افراد کمک می کند تا متناسب با موضوع اختلاف خود، مسیر قانونی درستی را انتخاب کنند.
مهم ترین تفاوت های دادخواست با شکواییه عبارت اند از:
موضوع رسیدگی: دادخواست برای طرح دعاوی حقوقی و مطالبه حق است؛ اما شکواییه برای اعلام وقوع جرم و پیگیری کیفری آن تنظیم می شود.
هدف طرح: هدف از دادخواست، احقاق حق یا جبران خسارت است؛ در حالی که شکواییه با هدف تعقیب و مجازات مرتکب جرم مطرح می شود.
مرجع رسیدگی: دادخواست در دادگاه حقوقی و شکواییه در مراجع کیفری صالح مورد رسیدگی قرار می گیرد.
طرفین دعوا: در دادخواست، طرفین خواهان و خوانده نامیده می شوند؛ اما در شکواییه از عناوین شاکی و مشتکی عنه استفاده می شود.
نتیجه رسیدگی: رسیدگی به دادخواست می تواند به صدور حکم حقوقی منجر شود؛ اما رسیدگی به شکواییه ممکن است به صدور حکم محکومیت کیفری و مجازات متهم بینجامد.
در نتیجه، انتخاب میان دادخواست و شکواییه به ماهیت موضوع و حقی که مورد تعرض قرار گرفته بستگی دارد. چنانچه اختلاف مربوط به مطالبه حق یا اجرای تعهد باشد، طرح دادخواست حقوقی مناسب است؛ اما در صورت وقوع رفتار مجرمانه، شخص می تواند با تنظیم شکواییه، درخواست رسیدگی کیفری کند. انتخاب مسیر صحیح، نقش مهمی در جلوگیری از طرح اشتباه دعوا و پیگیری موثر حقوق قانونی افراد دارد.

در خصوص تفاوت دادخواست حقوقی و شکایت کیفری باید گفت که دادخواست حقوقی و شکایت کیفری دو روش متفاوت برای پیگیری مسائل و اختلافات از طریق مراجع قضایی هستند. دادخواست حقوقی زمانی مطرح می شود که شخصی برای مطالبه حق، دریافت خسارت یا الزام طرف مقابل به انجام تعهدات قانونی خود به دادگاه مراجعه کند؛ اما شکایت کیفری زمانی مطرح می شود که رفتاری از نظر قانون جرم شناخته شده و فرد قصد پیگیری و مجازات مرتکب را داشته باشد.
یکی از مهم ترین تفاوت های دادخواست حقوقی و شکایت کیفری، موضوع و هدف رسیدگی به آن ها است. در دعاوی حقوقی، خواهان به دنبال احقاق حق یا جبران خسارت است و رسیدگی به دعوا معمولا با تقدیم دادخواست آغاز می شود. در مقابل، در دعاوی کیفری، شاکی با تنظیم شکواییه، وقوع جرم را به مراجع قضایی اعلام می کند و درخواست تعقیب و مجازات متهم را دارد. همچنین، در دعاوی حقوقی طرفین با عناوین خواهان و خوانده و در دعاوی کیفری با عناوین شاکی و متهم شناخته می شوند.
از طرف دیگر، نتیجه رسیدگی در این دو نوع دعوا نیز متفاوت است. در صورت اثبات ادعای خواهان، دادگاه حقوقی می تواند حکم به پرداخت وجه، جبران خسارت یا اجرای تعهد صادر کند؛ اما در پرونده کیفری، چنانچه وقوع جرم و انتساب آن به متهم اثبات شود، امکان صدور حکم مجازات مطابق قانون وجود دارد. بنابراین، انتخاب میان طرح دادخواست حقوقی و شکایت کیفری به ماهیت اختلاف، نوع حق تضییع شده و وجود یا عدم وجود رفتار مجرمانه بستگی دارد.
برای دریافت اطلاعات بیشتر در مورد تفاوت دادخواست حقوقی و شکایت کیفری در کانال تلگرام آیین دادرسی و ادله اثبات دعوا عضو شوید. کارشناسان مرکز مشاوره حقوقی دینا نیز آماده اند تا با ارائه خدماتی در زمینه مشاوره حقوقی تلفنی دینا به سوالات شما عزیزان پیرامون تفاوت دادخواست حقوقی و شکایت کیفری پاسخ دهند.

برای مشاوره تفاوت دادخواست حقوقی و شکایت کیفری
برای مشاوره تفاوت دادخواست حقوقی و شکایت کیفری
عناوین اصلی این مقاله
مقالات مرتبط
ارتباط با ما
درصورتی که برای مشاوره در تمامی زمینه های ذکر شده در سایت، به دانش چندین ساله ما در این زمینه نیاز داشتید می توانید با شماره تلفن 9099075303 ( تماس با تلفن ثابت از سراسر کشور و به ازای هر دقیقه 470000 ریال ) در ارتباط باشید.
سایت مشاوره دینا یک مرکز خصوصی و غیرانتفاعی است و به هیچ ارگان دولتی و خصوصی دیگر اعم از قوه قضاییه ، کانون وکلا ، کانون کارشناسان رسمی دادگستری و .... هیچگونه وابستگی ندارد.
جهت ارئه انتقادات، پیشنهادات و شکایات با شماره تلفن 54787900-021 تماس حاصل فرمایید.
تمامی حقوق این سایت متعلق به دینا می باشد ©