در پاسخ به این پرسش که در چه صورت مهریه نصف می شود، باید گفت طلاق قبل از نزدیکی، بذل تمام مدت عقد موقت پیش از رابطه زناشویی و فسخ نکاح به علت ناتوانی جنسی مرد (عنن)، از مهم ترین موارد نصف شدن مهریه هستند. شرایط کم شدن مهریه طبق مواد ۱۰۹۲، ۱۰۹۷ و ۱۱۰۱ قانون مدنی تعیین شده و در این موارد، زن به جای تمام مهریه، مستحق دریافت نصف آن خواهد بود.
برای مشاوره و پاسخ به این پرسش که در چه صورت مهریه نصف می شود
برای مشاوره و پاسخ به این پرسش که در چه صورت مهریه نصف می شود

در پاسخ به این پرسش که در چه صورت مهریه نصف می شود، باید گفت طلاق قبل از رابطه زناشویی، بذل تمام مدت عقد موقت پیش از نزدیکی و فسخ نکاح به علت ناتوانی جنسی مرد، از مهم ترین موارد نصف شدن مهریه هستند. بر اساس قانون مدنی، زن از زمان عقد مالک مهریه می شود، اما در صورت وجود شرایط کم شدن مهریه، تنها مستحق دریافت نیمی از آن خواهد بود.
شرایط نصف شدن مهریه با توجه به نوع عقد، علت پایان ازدواج و وقوع رابطه زناشویی متفاوت است. افراد برای اطلاع از میزان مهریه قابل مطالبه باید مقررات قانونی مربوط به هر وضعیت را بررسی کنند. در ادامه به موضوع در چه صورت مهریه نصف می شود پرداخته شده و اطلاعاتی درباره زمان نصف شدن مهریه، کم شدن مهریه در طلاق قبل از نزدیکی، بذل مدت در عقد موقت و فسخ نکاح به علت ناتوانی جنسی مرد ارائه شده است.
به موجب ماده 1082 قانون مدنی، «به مجرد عقد نکاح، زن مالک مهریه می شود و می تواند هر نوع تصرفی که بخواهد، در آن بنماید.» بر اساس این ماده، مالکیت زن بر مهریه، از همان لحظه ای که صیغه عقد نکاح خوانده شود و زوجین محرم شوند، حاصل می گردد.
از جمله آثاری که مالکیت زن بر مهریه دارد آن است که می تواند، اقدام به بخشیدن مهریه نموده و یا آن را مطالبه کند که در این حالت، مرد یا مسئول پرداخت مهر، موظف به پرداخت مهریه می شود. اما در برخی از موارد، با توجه به برخی از مواد قانون مدنی، در صورت وجود برخی شرایط، مهریه زن نصف می شود و به جای کل مهریه، تنها نیمی از مهریه تعیین شده، به زن پرداخت می گردد.
لذا در این بخش، به این پرسش که در چه صورت و چه زمانی مهریه زن نصف میشود؟ پاسخ داده می شود. بر اساس آنچه در مواد مختلف قانون مدنی آمده، شرایط و موارد کم شدن یا نصف شدن مهریه، به شرح زیر می باشد:
در صورتی که در عقد موقت، شوهر، تمام مدت نکاح موقت را بذل کند، این امر سبب کم شدن مهریه شده و زن مستحق دریافت نصف مهریه خواهد بود. (مستفاد از ماده 1097 قانون مدنی)
در صورتی که نکاح، به علت عنن مرد، فسخ شود، این امر سبب کم شدن مهریه شده و زن مستحق دریافت نصف مهر، خواهد بود. (مستفاد از ماده 1101 قانون مدنی)
در صورتی که مرد، پیش از نزدیکی، همسر خود را طلاق دهد، این امر سبب کم شدن مهریه شده و زن، مستحق دریافت نصف مهریه تعیین شده در حین عقد نکاح خواهد بود. (مستفاد از ماده 1092 قانون مدنی) در ادامه، هر یک از مواردی که در پاسخ به این پرسش که در چه صورت مهریه نصف می شود نام برده شد، به تفصیل توضیح داده می شود.
مالکیت زن بر تمام مهریه (در عقد دائم)، از لحظه عقد، مالکیتی متزلزل است و با نزدیکی میان زن و مرد کامل می شود. برای توضیح بهتر این امر، باید ماده 1092 قانون مدنی را مورد بررسی قرار داد که مقرر می دارد: "هر گاه شوهر، قبل از نزدیکی، زن خود را طلاق دهد، زن مستحق نصف مهر خواهد بود و اگر شوهر بیش از نصف مهر را قبلا داده باشد، حق دارد مازاد از نصف را عینا یا مثلا یا قیمتا، استرداد کند."
بنا بر ماده فوق، در طلاق قبل از رابطه زناشویی، چون نزدیکی میان زن و مرد رخ نداده، زن تنها مستحق نصف مهریه خواهد بود و در صورتی که پیش از این، تمام یا مازاد بر نصف را دریافت کرده باشد، چنانچه مرد، درخواست نماید، باید عین، مثل یا قیمت مهریه اخذ شده را تا مازاد بر نصف، مسترد نماید.
بنابراین، یکی از مهم ترین شرایط نصف شدن مهریه در طلاق قبل از رابطه زناشویی در عقد دائم، وقوع طلاق پیش از برقراری رابطه زناشویی است. در چنین شرایطی، حتی اگر تمام مهریه در سند ازدواج تعیین شده باشد، زن تنها حق دریافت نیمی از آن را خواهد داشت. البته این حکم مخصوص طلاق قبل از نزدیکی بوده و در صورت وقوع رابطه زناشویی، اصل بر استحقاق زن نسبت به تمام مهریه تعیین شده است.

کم شدن و نصف شدن مهریه، در عقد موقت نیز امکان پذیر بوده و قانون گذار، شرایط آن را پیش بینی نموده است. برای بررسی شرایط و موارد نصف شدن مهریه در عقد موقت و پاسخ به این که در عقد موقت، در چه صورتی مهریه نصف می شود؟ باید ماده 1097 قانون مدنی را بررسی کرد.
در مواردی مانند فسخ نکاح یا باطل بودن نکاح، قانون گذار، با در نظر گرفتن شرایطی، امکان طلاق دادن بدون مهریه را پیش بینی نموده است اما از نظر قانونی، بهترین شیوه برای طلاق دادن بدون مهریه، حالتی است که زن، به دلایلی نظیر موافقت همسر با طلاق یا سایر موارد، اقدام به ابرا مهریه خود کند.
ماده 1097 قانون مدنی، مقرر می دارد: "در نکاح منقطع، هرگاه شوهر قبل از نزدیکی، تمام مدت نکاح را ببخشد، باید نصف مهریه را بدهد." بنا بر این ماده، نصف شدن مهریه در صورت بذل تمام مدت در عقد موقت توسط مرد، آن هم زمانی که هنوز، نزدیکی اتفاق نیفتاده، ممکن و میسر است.
قانون گذار، در قانون مدنی، یکی از موارد فسخ نکاح از جانب زوجه را عنن یا ناتوانی جنسی مرد در نعوظ، پیش بینی نموده است. از آنجا که جز در موارد استثنایی، مهریه در فسخ نکاح، پیش از نزدیکی زوجین، وجود ندارد، در این بخش از مقاله، قصد داریم وضعیت نصف شدن مهریه در فسخ نکاح به علت ناتوانی جنسی مرد را بررسی کنیم.
ماده 1101 قانون مدنی مقرر می دارد: " هرگاه عقد نکاح، قبل از نزدیکی، به جهتی فسخ شود، زن حق مهر ندارد؛ مگر در صورتی که موجب فسخ، عنن باشد که در این صورت، با وجود فسخ نکاح، زن مستحق نصف مهر است. " بر این اساس، در پاسخ به این پرسش که در فسخ نکاح به علت عنن، شرایط کم شدن و نصف شدن مهریه، چگونه خواهد بود، باید گفت؛
اگر زن، قبل از رابطه زناشویی، از ناتوانی جنسی مرد ( عنن ) آگاه شود و فورا برای فسخ نکاح به این علت، اقدام کند، می تواند از حق دریافت نصف مهریه تعیین شده در عقد نکاح، برخوردار گردد. علاقمندان به کسب اطلاعات بیشتر درباره وضعیت مهریه در طلاق غیر مدخوله، می توانند نسبت به مطالعه مقاله زیر اقدام کنند.
برای دریافت اطلاعات بیشتر در خصوص شرایط و موارد نصف شدن مهریه در کانال تلگرام حقوق خانواده عضو شوید. کارشناسان مرکز مشاوره حقوقی دینا نیز آماده اند تا با ارائه خدماتی در زمینه مشاوره حقوقی تلفنی دینا به سوالات شما عزیزان پیرامون شرایط و موارد نصف شدن مهریه پاسخ دهند.

برای مشاوره و پاسخ به این پرسش که در چه صورت مهریه نصف می شود
برای مشاوره و پاسخ به این پرسش که در چه صورت مهریه نصف می شود
عناوین اصلی این مقاله
مقالات مرتبط
ارتباط با ما
درصورتی که برای مشاوره در تمامی زمینه های ذکر شده در سایت، به دانش چندین ساله ما در این زمینه نیاز داشتید می توانید با شماره تلفن 9099075303 ( تماس با تلفن ثابت از سراسر کشور و به ازای هر دقیقه 470000 ریال ) در ارتباط باشید.
سایت مشاوره دینا یک مرکز خصوصی و غیرانتفاعی است و به هیچ ارگان دولتی و خصوصی دیگر اعم از قوه قضاییه ، کانون وکلا ، کانون کارشناسان رسمی دادگستری و .... هیچگونه وابستگی ندارد.
جهت ارئه انتقادات، پیشنهادات و شکایات با شماره تلفن 54787900-021 تماس حاصل فرمایید.
تمامی حقوق این سایت متعلق به دینا می باشد ©