رای اصراری چیست

 

در بررسی اصطلاحات قضایی، آشنایی با مفاهیمی مانند رای اصراری چیست، رای اصداری قطعی است یعنی چه و معنی رای اصداری حضوری و دادنامه آن اهمیت زیادی دارد. رای اصراری به اختلاف نظر میان دادگاه و دیوان عالی کشور مربوط می شود، در حالی که رای اصداری به طور کلی به هر رای صادر شده از سوی مرجع قضایی گفته می شود. همچنین حضوری یا قطعی بودن رای و مفاد درج شده در دادنامه، از موضوعات مهمی هستند که آثار حقوقی متفاوتی برای طرفین دعوا به همراه دارند.

 

با توجه به اهمیت موضوع در این مقاله دینا، به بررسی چند پرسش پر تکرار از جمله رای اصراری چیست، رای اصداری قطعی است یعنی چه و معنی رای اصداری حضوری و دادنامه آن پرداخته شده است. همچنین تفاوت این مفاهیم، آثار حقوقی هر یک و نقش آن ها در رسیدگی های قضایی مورد بررسی قرار گرفته تا مخاطبان بتوانند درک دقیق تری از این اصطلاحات پرکاربرد حقوقی به دست آورند.

رای اصراری چیست

رای اصراری چیست؟ یکی از آرای خاص دیوان عالی کشور است که در نتیجه اختلاف نظر میان دادگاه و دیوان عالی کشور به وجود می آید. هرگاه رای یک دادگاه در مرحله فرجام خواهی توسط دیوان عالی کشور نقض شود و پرونده برای رسیدگی مجدد به دادگاه هم عرض ارجاع گردد، اما دادگاه هم عرض همچنان بر نظر قبلی خود پافشاری کند، موضوع برای اتخاذ تصمیم نهایی در هیئت عمومی دیوان عالی کشور مطرح می شود.

 

هدف از صدور رای اصراری ایجاد هماهنگی در تفسیر و اجرای قوانین و جلوگیری از تداوم اختلاف میان مراجع قضایی است. در این شرایط، هیئت عمومی دیوان عالی کشور با بررسی پرونده و استدلال های مطرح شده، نظر نهایی خود را اعلام می کند تا تکلیف دعوا مشخص شود. به همین دلیل رای اصراری از مهم ترین آرای صادر شده در فرایند رسیدگی قضایی به شمار می رود.

 

رای اصراری با رای وحدت رویه تفاوت دارد. رای وحدت رویه در حکم قانون بوده و برای تمامی دادگاه ها لازم الاتباع است، اما رای اصراری چنین اعتباری ندارد و بیشتر برای حل اختلاف ایجاد شده در همان پرونده صادر می شود. مرجع صدور این رای هیئت عمومی دیوان عالی کشور است و نمونه های آن در پرونده های حقوقی و کیفری مختلف مورد رسیدگی قرار می گیرد.

حتما بخوانید: حکم چیست و معیار تشخیص آن

رای اصداری قطعی است یعنی چه

رای اصداری قطعی است یعنی چه؟ رای اصداری قطعی به رایی گفته می شود که از دادگاه صادر شده باشد و مطابق قانون دیگر قابل تجدید نظر خواهی یا فرجام خواهی نباشد و یا مهلت اعتراض به آن سپری شده باشد. بر اساس ماده ۱ قانون اجرای احکام مدنی، هیچ حکمی از احکام دادگاه های دادگستری به موقع اجرا گذاشته نمی شود مگر اینکه قطعی شده یا قرار اجرای موقت آن صادر شده باشد. از این رو، قطعی شدن رای شرط اصلی اجرای آن است.

 

قطعی شدن رای ممکن است از ابتدا و به موجب قانون باشد یا پس از پایان مراحل اعتراض حاصل شود. مطابق ماده ۳۳۰ قانون آیین دادرسی مدنی، تنها احکامی که قانون مشخص کرده قابل تجدید نظر هستند و سایر احکام در صورت عدم پیش بینی راه اعتراض، قطعی محسوب می شوند. همچنین اگر در مهلت قانونی نسبت به رای اعتراضی صورت نگیرد، رای قطعیت پیدا می کند.

 

هرچند رای قطعی پایان رسیدگی عادی قضایی است، اما در برخی موارد استثنایی امکان اعتراض فوق العاده به آن وجود دارد. برای مثال، مواد ۴۲۶ تا ۴۴۱ قانون آیین دادرسی مدنی شرایط اعاده دادرسی نسبت به احکام قطعی را بیان کرده اند. بنابراین قطعی بودن رای به معنای مصونیت کامل آن از رسیدگی مجدد نیست، بلکه نشان دهنده پایان یافتن راه های عادی اعتراض است.

بیشتر بخوانید: اصل نسبی بودن احکام دادگاه ها

 

 

رای اصداری حضوری چیست

رای اصداری حضوری چیست؟ رای اصداری حضوری به رایی گفته می شود که پس از حضور خوانده یا وکیل او در جلسات دادرسی صادر شده باشد یا اینکه خوانده به طور کتبی از خود دفاع کرده باشد. در این حالت، دادگاه با استماع اظهارات و دفاعیات طرفین یا بررسی لوایح ارائه شده، مبادرت به صدور رای می کند و رای صادره حضوری محسوب می شود.

 

بر اساس ماده ۳۰۳ قانون آیین دادرسی مدنی، حکم دادگاه حضوری است مگر اینکه خوانده یا وکیل یا قائم مقام یا نماینده قانونی او در هیچ یک از جلسات دادگاه حاضر نشده و به طور کتبی نیز دفاع نکرده باشد و اخطاریه نیز به صورت واقعی ابلاغ نشده باشد. بنابراین اصل بر حضوری بودن آرای دادگاه ها است و غیابی بودن نیازمند تحقق شرایط قانونی خاص است.

 

اهمیت حضوری بودن رای در شیوه اعتراض به آن است. آرای حضوری قابل واخواهی نیستند و شخص معترض باید در صورت وجود شرایط قانونی از طریق دادگاه تجدید نظر خواهی یا سایر طرق اعتراض پیش بینی شده در قانون اقدام کند. به همین دلیل، تشخیص حضوری یا غیابی بودن رای در تعیین حقوق و مهلت های قانونی اصحاب دعوا نقش مهمی دارد.

بیشتر بخوانید: حکم لازم الاجرا چیست

 

دادنامه اصداری یعنی چه

دادنامه اصداری یعنی چه؟ دادنامه اصداری به سند رسمی و کتبی گفته می شود که در آن رای یا تصمیم دادگاه درج و به طرفین دعوا ابلاغ می شود. پس از پایان رسیدگی، دادگاه نظر خود را در قالب دادنامه تنظیم کرده و نتیجه دعوا، استدلال های قانونی و تصمیم نهایی را در آن بیان می کند.

 

دادنامه اصداری در واقع بیان کننده رای صادر شده از سوی مرجع قضایی است و شامل اطلاعاتی مانند مشخصات طرفین، موضوع دعوا، گردش کار پرونده، دلایل و مستندات قانونی و حکم نهایی دادگاه می شود. این سند از مهم ترین اوراق قضایی محسوب می شود و مبنای اقدامات بعدی مانند اجرا یا اعتراض به رای قرار می گیرد.

 

پس از صدور دادنامه، نسخه ای از آن به اصحاب دعوا ابلاغ می شود و از تاریخ ابلاغ، مهلت های قانونی برای اعتراض، تجدیدنظر خواهی یا اجرای رای آغاز خواهد شد. به همین دلیل، دادنامه اصداری نقش مهمی در فرایند دادرسی و تعیین حقوق و تکالیف طرفین پرونده دارد. همچنین این سند، مبنای اقدامات بعدی قضایی و اجرایی بوده و مشخص کننده نتیجه نهایی رسیدگی دادگاه و مستندات قانونی آن است.

در ادامه بخوانید: انواع احکام صاده شده از دادگاه ها

 

برای دریافت اطلاعات بیشتر در مورد رای اصراری چیست در کانال تلگرام موضوعات حقوقی عضو شوید. کارشناسان مرکز مشاوره دینا نیز آماده اند تا با ارائه خدمات مشاوره رای اصراری چیست تلفنی دینا به سوالات شما عزیزان پیرامون رای اصراری چیست پاسخ دهند.

 

 

سوالات متداول

1- رای اصراری چیست و در چه شرایطی توسط هیئت عمومی دیوان عالی کشور صادر می شود؟

2- منظور از قطعی بودن رای اصداری چیست؟

3-  منظور از دادنامه اصداری چیست؟

---

نظرات کاربران