در حقوق کیفری ایران، مجازات معاونت در جرم تابع مجازات اصلی است. مطابق ماده قانونی ۱۲۷ قانون مجازات اسلامی، حکم معاون جرم شامل حبس، جزای نقدی یا شلاق می باشد و در جرایم سلب حیات یا حبس دائم، معاون به حبس تعزیری محکوم می شود.
برای مشاوره مجازات معاونت در جرم
برای مشاوره مجازات معاونت در جرم
مجازات معاونت در جرم در ماده 127 قانون مجازات تصریح شده است. معاون جرم به مجازاتی از قبیل حبس، شلاق یا جزای نقدی و در جرایم سلب حیات یا حبس دائم، وی به حبس تعزیری درجه دو یا سه محکوم خواهد شد. اما پرسشی که در اینجا مطرح می شود این است که، مجازات معاون جرم چگونه تعیین می شود؟
با توجه به اهمیت موضوع در این مقاله دینا، مجازات معاونت در جرم بررسی و حکم معاون جرم بیان شده است. همچنین در ادامه، ماده قانونی معاونت در جرم توضیح داده شده و مجازات معاونت در جرایم حدی و تعزیری بررسی شده است.
در حقوق کیفری ایران، معاونت در جرم به نقش کمک کننده فردی گفته می شود که مستقیما مرتکب عمل مجرمانه نمی شود، بلکه با اقداماتی نظیر تحریک، تهیه ابزار و ... ، زمینه وقوع جرم را فراهم می آورد. مطابق ماده قانونی ۱۲۶ قانون مجازات اسلامی، معاون کسی است که عالما و عامدا موجبات جرم را برای مجرم اصلی فراهم کند.
مجازات معاونت در جرم مطابق ماده ۱۲۷ قانون مجازات اسلامی به این صورت است که معاون به حداقل مجازات مقرر برای آن جرم محکوم می گردد. در جرایم تعزیری درجه یک تا شش، مجازات معاون می تواند حبس، جزای نقدی یا شلاق باشد. در جرایمی که مجازات اصلی سلب حیات یا حبس دائم است، حکم معاون جرم حبس تعزیری درجه دو تا سه خواهد بود. دادگاه می تواند با توجه به میزان تاثیر معاون در وقوع جرم، مجازات را تخفیف دهد.
قانونگذار برای مجازات معاونت در جرم شرایطی در نظر گرفته است. هرگاه مرتکب اصلی به دلیل صغر یا جنون قابل تعقیب نباشد، این امر تاثیری در مجازات معاون جرم ندارد. همچنین هرکس از فرد نابالغ به عنوان وسیله جرم استفاده کند، به حداکثر مجازات آن جرم محکوم می شود.
همانطور که در قسمت قبل اشاره شد، حکم معاون جرم در حقوق کیفری ایران مبتنی بر تبعیت از مجازات اصلی است. معاون کسی است که با تحریک، تهیه ابزار یا ارائه طریق، عمدا در وقوع جرم نقش مساعدت داشته باشد. تشخیص معاونت از مشارکت تاثیر مستقیمی بر حکم معاون جرم دارد، زیرا مجازات معاون معمولا سبک تر از مجازات مباشر است.
مطابق ماده ۱۲۷ قانون مجازات اسلامی، حکم معاون جرم به حداقل مجازات مقرر برای آن جرم تعیین می شود. در جرایم تعزیری، مجازات معاون شامل حبس، جزای نقدی یا شلاق است. در جرایم سلب حیات یا حبس دائم، حکم معاون جرم، حبس تعزیری درجه دو تا سه خواهد بود.
لازم به ذکر است که اگر معاون قبل از وقوع جرم و از روی اراده مانع از ارتکاب آن شود، حکم وی ساقط می شود. همچنین در صورت همکاری با قاضی یا گزارش جرم، دادگاه می تواند مجازات را تخفیف دهد. در جرایم غیرعمدی به دلیل فقدان قصد مجرمانه، معاونت در جرم قابل تصور نیست.
مجازات معاونت در جرم تابع قواعد مشخصی است که در قانون مجازات اسلامی تدوین شده است. ماده قانونی مجازات معاونت در جرم به طور ویژه ماده ۱۲۷ قانون مجازات می باشد، که برای مواردی که در شرع مجازات جداگانه ای برای معاون تعیین نشده باشد، ضمانت اجرای مشخصی در نظر گرفته است.
ماده ۱۲۷ قانون مجازات اسلامی (اصلاحی ۱۳۹۹/۰۲/۲۳) مقرر می دارد: «در صورتی که در شرع، مجازات دیگری برای معاون تعیین نشده باشد، مجازات وی به شرح زیر است:
الف- در جرائمی که مجازات قانونی آنها سلب حیات یا حبس دائم است، حبس تعزیری درجه دو یا سه.
ب- در سرقت حدی و قطع عمدی عضو، حبس تعزیری درجه پنج یا شش.
پ- در جرائمی که مجازات قانونی آنها شلاق حدی است، سی و یک تا هفتاد و چهار ضربه شلاق تعزیری درجه شش.
ت- در جرائم موجب تعزیر، یک تا دو درجه پایین تر از مجازات جرم ارتکابی.» تبصره های این ماده نیز موارد خاص مانند مصادره اموال و انفصال دائم را پوشش می دهد.
همچنین تبصره ۱ مقرر می دارد که در جرایم تعزیری (بند «ت»)، مجازات معاون از همان نوع مجازات جرم اصلی است، به جز سه مورد: مصادره اموال، انفصال دائم و انتشار حکم محکومیت. تبصره ۲ نیز تصریح می کند که اگر به هر علت قصاص نفس یا عضو اجرا نشود، مجازات معاونت در جرم بر اساس میزان تعزیر فاعل اصلی و مطابق بند «ت» اعمال می گردد.
مجازات معاونت در جرایم حدی تابع قواعد خاصی است و در ماده ۱۲۷ قانون مجازات اسلامی به آن پرداخته شده است. معاون در این جرایم کسی است که با تحریک، تهیه ابزار یا ارائه طریق، مباشر اصلی را به ارتکاب جرم حدی ترغیب یا کمک کند، بدون آنکه خود مستقیما عمل مجرمانه را انجام دهد.
مجازات معاونت در جرایم حدی بر اساس نوع جرم به صورت زیر تعیین می شود:
معاونت در سرقت حدی (مانند سرقت از حرز با شرایط خاص): مجازات معاون حبس تعزیری درجه پنج یا شش است.
معاونت در قطع عمدی عضو: مجازات معاون نیز حبس تعزیری درجه پنج یا شش می باشد.
معاونت در جرایمی که مجازات آنها شلاق حدی است (مانند شرب خمر، قذف یا برخی موارد زنا): مجازات معاون سی و یک تا هفتاد و چهار ضربه شلاق تعزیری درجه شش خواهد بود.
معاونت در جرایم مستوجب سلب حیات (اعدام) یا حبس دائم (مانند محاربه یا زنای محصنه): مجازات معاون حبس تعزیری درجه دو یا سه است.
در نتیجه، مجازات معاونت در جرایم حدی همواره سبک تر از مجازات مباشر اصلی است و قانونگذار آن را به صورت حبس تعزیری یا شلاق تعزیری در درجات مختلف تعیین کرده است. همچنین در صورت عدم اجرای قصاص به هر علت، مجازات معاون بر اساس میزان تعزیر فاعل اصلی و مطابق بند «ت» ماده ۱۲۷ اعمال می گردد.
جرم معاونت در جرایم تعزیری نیز امکان پذیر بوده و سیستم کیفری برای حفظ امنیت جامعه و پیشگیری از وقوع جرم، این دسته از افراد را نیز به واسطه تاثیر گذاری در فرآیند ارتکاب جرم، قابل مجازات دانسته و مسئولیت کیفری مستقلی را برای آنان تعریف کرده است. لازم به ذکر است که مجازات معاونت در جرایم تعزیری با مجازات این جرم در جرایم حدی متفاوت می باشد.
در جرایم تعزیری، مجازات معاون به طور معمول یک تا دو درجه پایین تر از مجازات مباشر تعیین می شود. با این حال، طبق تبصره ۱ ماده ۱۲۷ قانون مجازات اسلامی، در خصوص بند «ت»، مجازات معاون از نوع مجازات قانونی جرم ارتکابی است؛ مگر در مصادره اموال، انفصال دائم و انتشار حکم محکومیت که قانون گذار برای رعایت تناسب، مجازات معاون را به ترتیب به جزای نقدی درجه چهار، شش و هفت تغییر داده است.
در نهایت، نظام حقوقی با تفکیک دقیق میان مباشر و معاون و تعیین مجازات های متناسب برای هر یک، در پی برقراری عدالت کیفری است. این رویکرد، ضمن جلوگیری از همسان انگاری میان مباشر و معاون، به دادگاه اجازه می دهد تا با در نظر گرفتن نقش، انگیزه و کیفیتِ یاری رسانی معاون، مجازاتی عادلانه و بازدارنده صادر نماید.
برای دریافت اطلاعات بیشتر در مورد مجازات معاونت در جرم در کانال تلگرام حقوق کیفری عضو شوید. کارشناسان مرکز مشاوره دینا نیز آماده اند تا با ارائه خدمات مشاوره حقوقی تلفنی دینا به سوالات شما عزیزان پیرامون مجازات معاونت در جرم پاسخ دهند.
برای مشاوره مجازات معاونت در جرم
برای مشاوره مجازات معاونت در جرم
عناوین اصلی این مقاله
مقالات مرتبط
ارتباط با ما
درصورتی که برای مشاوره در تمامی زمینه های ذکر شده در سایت، به دانش چندین ساله ما در این زمینه نیاز داشتید می توانید با شماره تلفن 9099075303 ( تماس با تلفن ثابت از سراسر کشور و به ازای هر دقیقه 370000 ریال ) در ارتباط باشید.
سایت مشاوره دینا یک مرکز خصوصی و غیرانتفاعی است و به هیچ ارگان دولتی و خصوصی دیگر اعم از قوه قضاییه ، کانون وکلا ، کانون کارشناسان رسمی دادگستری و .... هیچگونه وابستگی ندارد.
جهت ارئه انتقادات، پیشنهادات و شکایات با شماره تلفن 54787900-021 تماس حاصل فرمایید.
تمامی حقوق این سایت متعلق به دینا می باشد ©
