دینا / حقوقی / سایر موضوعات حقوقی / مرخصی بارداری قانون کار

مرخصی بارداری قانون کار

مدت زمان مرخصی بارداری و زایمان در حال حاضر، 9 ماه است. در ماده 76 قانون کار، مدت این دو مرخصی جمعا به مدت 90 روز (سه ماه) در نظر گرفته شده بود که در صورت زایمان توامان زنان باردار کارگر، 14 روز به این زمان، اضافه می گردید، با این حال؛ به موجب قوانین موخر تصویب شده، مهلت مرخصی از 90 روز به 9 ماه افزایش یافت.

برای مشاوره مرخصی بارداری قانون کار

به موجب قوانین حمایت از فرزندآوری و جوانی جمعیت، مدت زمان مرخصی بارداری و زایمان زنان، در حال حاضر 9 ماه تعیین شده است. با این حال، در ماده 76 قانون کار، مرخصی بارداری و زایمان کارگران زن جمعا ۹۰ روز تعیین شده که در حال حاضر اجرا نمی شود. در این میان، ممکن است که این سوال برای برخی بانوان مطرح شود که آیا برای زایمان چند قلو، نیز مدت مرخصی زایمان زنان 9 ماه می باشد یا خیر؟

از این رو، در این مقاله حقوقی دینا، ابتدا به توضیح مرخصی بارداری پرداخته و سپس، مدت مرخصی زنان باردار کارگر بیان می گردد. در نهایت، در قسمت انتهایی مقاله، مدت مرخصی زایمان در قانون کار توضیح داده می شود.

مرخصی بارداری

مرخصی بارداری به دوره ای از مرخصی گفته می شود که زن شاغل در ماه های پایانی بارداری، پیش از تاریخ زایمان، از آن استفاده می کند. قانون با در نظر گرفتن این مرخصی، به مادر این فرصت را می دهد که با آرامش و بدون نگرانی از حضور در محیط کار، برای زایمان آماده شود و استراحت کافی داشته باشد.

یکی از مهم ترین مزایای مرخصی بارداری در قانون کار جمهوری اسلامی ایران، فراهم شدن فرصت کافی برای استراحت و بازیابی سلامت جسمی و روانی مادر پس از زایمان است. همچنین مادر می تواند در ماه های نخست زندگی نوزاد، زمان بیشتری را به مراقبت، تغذیه و ایجاد ارتباط عاطفی با فرزند خود اختصاص دهد.

از نظر حقوقی، زنان شاغل در بسیاری از کشورها، من جمله ایران، حق دارند در طول مرخصی بارداری از حمایت های قانونی برخوردار باشند. این حمایت ها می تواند شامل دریافت حقوق یا کمک هزینه، حفظ سابقه کاری و بیمه و تضمین بازگشت به شغل پس از پایان مرخصی باشد.

مدت مرخصی زنان باردار کارگر

با تصویب قانون کار جمهوری اسلامی ایران در سال 1369، ماده 76 قانون کار به پیش بینی مرخصی بارداری برای خانم ها پرداخت که بر اساس این ماده، "مرخصی بارداری کارگران زن، جمعا 90 روز است. حتی الامکان 45 روز این مرخصی باید پس از وضع حمل مورد استفاده قرار گیرد. برای زایمان توامان، 14 روز به مدت مرخصی اضافه می شود."

مدت زمان مرخصی بارداری و زایمان در ماده 76 قانون کار، جمعا به مدت 90 روز می باشد.

همانگونه که در این ماده در خصوص مدت مرخصی زنان باردار کارگر مقرر شده است، جمع مرخصی بارداری و زایمان خانم ها 90 روز است که 45 روز آن به عنوان مرخصی بارداری و 45 روز آن به عنوان مرخصی زایمان مورد استفاده قرار خواهد گرفت. در صورتی زایمان چند قلو مادران، 14 روز به این مرخصی اضافه خواهد شد.

هم چنین، مطابق با تبصره ماده 76 قانون کار، پس از پایان مرخصی زایمان، زنان کارگر به کار سابق خود بازگشته و این مدت با تایید سازمان تامین اجتماعی، جز سوابق خدمت آن ها محسوب می‌ شود. علاوه بر این، حقوق ایام مرخصی زایمان طبق مقررات قانون تامین اجتماعی پرداخت خواهد شد. با توجه به سیاست دولت در راستای افزایش و جوانی جمعیت و به دنبال تصویب قوانین مرتبط با آن، در حال حاضر، مرخصی زایمان زنان 9 ماه می باشد.

مرخصی زایمان در قانون کار

در توضیح مرخصی زایمان در قانون کار می بایست بیان نمود که ماده ۷۶ این قانون، به روشنی مقرر کرده است که «مرخصی بارداری و زایمان کارگران زن جمعا ۹۰ روز است». این عبارت نشان می دهد که مرخصی زایمان در قانون ایران ترکیبی از دوران پیش از زایمان (مرخصی بارداری) و پس از زایمان (مرخصی زایمان به معنای خاص) است که در مجموع ۹۰ روز می شود.

مطابق با این ماده و در خصوص مرخصی زایمان قانون کار، حتی الامکان ۴۵ روز از این مرخصی باید پس از زایمان زنان کارگر مورد استفاده قرار گیرد. این امر، به این معنی است که قانونگذار به کارفرما و کارگر توصیه و الزام می کند که ترتیبی داده شود تا دست کم نیمی از مرخصی (۴۵ روز) بعد از وضع حمل مصرف شود. همچنین برای زایمان توامان (دوقلو یا بیشتر)، ۱۴ روز به این ۹۰ روز اضافه می شود که مجموع مرخصی را به ۱۰۴ روز می رساند.

با این حال، در طی سال های اخیر و با توجه به سیاست های دولت در راستای حمایت از فرزند آوری و افزایش نرخ رشد جمعیت، قوانین دیگری نیز در این خصوص به تصویب رسیدند که به موجب آن ها، مدت زمان مرخصی زایمان برای خانم های کارگر مشمول قانون کار افزایش یافت. بازگشت به کار پس از مرخصی زایمان مطابق با قانون کار ممکن است.

به عنوان نمونه، ماده 3 قانون ترویج تغذیه با شیر مادر و حمایت از مادران در دوران شیردهی مصوب سال 86، مدت مرخصی زايمان تا سه (3) فرزند برای مادرانی كه فرزند خود را شير می ‌دهند در بخش‌ های دولتی و غيردولتی شش (6) ماه می باشد. مادران شيرده بعد از شروع به كار مجدد در صورت ادامه شيردهی می ‌توانند حداكثر تا 24 ماهگی كودك روزانه يك ساعت از مرخصی (‌بدون كسر از مرخصی استحقاقی) استفاده كنند.

هم چنین، به موجب تبصره 2 ماده واحده قانون اصلاح قوانین تنظیم جمعیت و خانواده مصوب سال 92، با شرط اجازه دولت، مدت مرخصی زایمان به 9 ماه افزایش یافته است که مطابق اعلام وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی، مورخ 22 اردیبهشت 1400، هیات دولت با افزایش مرخصی بارداری قانون کار از 6 ماه به 9 ماه موافقت نمود. درنتیجه، بانوان تحت پوشش قانون کار، از این پس، بدون نیاز به طرح شکایت در دیوان عدالت اداری، از حق مرخصی بارداری 9 ماهه همراه با دو سوم حقوق خود بهره مند خواهند بود.

برای دریافت اطلاعات بیشتر در خصوص مرخصی بارداری قانون کار در کانال تلگرام موضوعات حقوقی عضو شوید. کارشناسان مرکز مشاوره حقوقی دینا نیز آماده اند تا با ارائه خدمات مشاوره حقوقی تلفنی دینا به سوالات شما عزیزان پیرامون مرخصی بارداری قانون کار پاسخ دهند.

سوالات متداول

1- مدت مرخصی بارداری در قانون کار چقدر است؟

مدت مرخصی بارداری در قانون کار به اندازه 45 روز در نظر گرفته شده است که توضیحات بیشتر در متن مقاله بیان شده است.

2- مدت مرخصی زایمان در قانون کار چه قدر است؟

مدت زمان مرخصی بارداری و زایمان در قانون کار، جمعا به مدت 90 روز در نظر گرفته شده که در صورت زایمان توامان، 14 روز به این زمان، اضافه خواهد شد که توضیحات بیشتر در متن مقاله بیان شده است.