دینا / حقوقی / سایر موضوعات حقوقی / مرخصی بارداری قانون کار

مرخصی بارداری قانون کار

مدت زمان مرخصی بارداری و زایمان در ماده 76 قانون کار، جمعا به مدت 90 روز (سه ماه) در نظر گرفته شده است که در صورت زایمان توامان زنان باردار کارگر، 14 روز به این زمان، اضافه خواهد شد. حتی الامکان 45 روز از مهلت سه ماهه این مرخصی، می بایست پس از زایمان استفاده شود. با تصویب قوانین بعدی، مهلت مرخصی زایمان به 9 ماه افزایش یافته است.

برای مشاوره مرخصی بارداری قانون کار

به موجب ماده 76 قانون کار، مرخصی بارداری و زایمان کارگران زن جمعا ۹۰ روز تعیین شده که حتی‌ الامکان، ۴۵ روز از این مرخصی می بایست پس از زایمان مورد استفاده قرار گیرد. در این میان، ممکن است که این سوال برای برخی بانوان مطرح شود که آیا برای زایمان چند قلو، نیز مدت مرخصی زایمان زنان به همین منوال می باشد یا خیر؟

از این رو، در این مقاله حقوقی دینا، ابتدا به توضیح مرخصی بارداری پرداخته و سپس، مدت مرخصی زنان باردار کارگر بیان می گردد. در نهایت، در قسمت انتهایی مقاله، مدت مرخصی زایمان در قانون کار توضیح داده می شود. جهت کسب اطلاعات بیشتر در خصوص مرخصی زایمان قانون کار با ما همراه باشید.

مرخصی بارداری

مرخصی بارداری به دوره ای از مرخصی گفته می شود که زن شاغل در ماه های پایانی بارداری، پیش از تاریخ زایمان، از آن استفاده می کند. قانون با در نظر گرفتن این مرخصی، به مادر این فرصت را می دهد که با آرامش و بدون نگرانی از حضور در محیط کار، برای زایمان آماده شود و استراحت کافی داشته باشد.

ماده ۷۶ قانون کار جمهوری اسلامی ایران به طور مشخص مرخصی بارداری زنان را به عنوان بخشی از مرخصی ۹۰ روزه زایمان تعریف کرده است. طبق این ماده، زن کارگر حتی الامکان می تواند حداکثر ۴۵ روز از این ۹۰ روز را قبل از زایمان (یعنی به عنوان مرخصی بارداری) استفاده کند.

به عبارت دیگر، قانون تصریح می کند که از کل مرخصی ۹۰ روزه، تا جایی که ممکن است، ۴۵ روز آن باید پس از زایمان باشد. به عبارت دیگر؛ مادران باردار مجازند که حداکثر ۴۵ روز از مرخصی زایمان خود را در طول دوره بارداری استفاده نمایند.

مدت مرخصی زنان باردار کارگر

با تصویب قانون کار جمهوری اسلامی ایران در سال 1369، ماده 76 قانون کار به پیش بینی مرخصی بارداری برای خانم ها پرداخت که بر اساس این ماده، "مرخصی بارداری کارگران زن، جمعا 90 روز است. حتی الامکان 45 روز این مرخصی باید پس از وضع حمل مورد استفاده قرار گیرد. برای زایمان توامان، 14 روز به مدت مرخصی اضافه می شود."

مدت زمان مرخصی بارداری و زایمان در ماده 76 قانون کار، جمعا به مدت 90 روز می باشد.

همانگونه که در این ماده در خصوص مدت مرخصی زنان باردار کارگر مقرر شده است، جمع مرخصی بارداری و زایمان خانم ها 90 روز است که 45 روز آن به عنوان مرخصی بارداری و 45 روز آن به عنوان مرخصی زایمان مورد استفاده قرار خواهد گرفت. در صورتی زایمان چند قلو مادران، 14 روز به این مرخصی اضافه خواهد شد.

هم چنین، مطابق با تبصره ماده 76 قانون کار، پس از پایان مرخصی زایمان، زنان کارگر به کار سابق خود بازگشته و این مدت با تایید سازمان تامین اجتماعی، جز سوابق خدمت آن ها محسوب می‌ شود. علاوه بر این، حقوق ایام مرخصی زایمان طبق مقررات قانون تامین اجتماعی پرداخت خواهد شد.

مرخصی زایمان در قانون کار

در توضیح مرخصی زایمان در قانون کار می بایست بیان نمود که ماده ۷۶ این قانون، به روشنی مقرر کرده است که «مرخصی بارداری و زایمان کارگران زن جمعا ۹۰ روز است». این عبارت نشان می دهد که مرخصی زایمان در قانون ایران ترکیبی از دوران پیش از زایمان (مرخصی بارداری) و پس از زایمان (مرخصی زایمان به معنای خاص) است که در مجموع ۹۰ روز می شود.

مطابق با این ماده، حتی الامکان ۴۵ روز از این مرخصی باید پس از زایمان زنان کارگر مورد استفاده قرار گیرد. این امر، به این معنی است که قانونگذار به کارفرما و کارگر توصیه و الزام می کند که ترتیبی داده شود تا دست کم نیمی از مرخصی (۴۵ روز) بعد از وضع حمل مصرف شود. همچنین برای زایمان توامان (دوقلو یا بیشتر)، ۱۴ روز به این ۹۰ روز اضافه می شود که مجموع مرخصی را به ۱۰۴ روز می رساند.

با این حال، در طی سال های اخیر و با توجه به سیاست های دولت در راستای حمایت از فرزند آوری و افزایش نرخ رشد جمعیت، قوانین دیگری نیز در این خصوص به تصویب رسیدند که به موجب آن ها، مدت زمان مرخصی زایمان برای خانم های کارگر مشمول قانون کار افزایش یافت. بازگشت به کار پس از مرخصی زایمان مطابق با قانون کار ممکن است.

به عنوان نمونه، ماده 3 قانون ترویج تغذیه با شیر مادر و حمایت از مادران در دوران شیردهی مصوب سال 86، مدت مرخصی زايمان تا سه (3) فرزند برای مادرانی كه فرزند خود را شير می ‌دهند در بخش‌ های دولتی و غيردولتی شش (6) ماه می باشد. مادران شيرده بعد از شروع به كار مجدد در صورت ادامه شيردهی می ‌توانند حداكثر تا 24 ماهگی كودك روزانه يك ساعت از مرخصی (‌بدون كسر از مرخصی استحقاقی) استفاده كنند.

هم چنین، به موجب تبصره 2 ماده واحده قانون اصلاح قوانین تنظیم جمعیت و خانواده مصوب سال 92، با شرط اجازه دولت، مدت مرخصی زایمان به 9 ماه افزایش یافته است که مطابق اعلام وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی، مورخ 22 اردیبهشت 1400، هیات دولت با افزایش مرخصی بارداری قانون کار از 6 ماه به 9 ماه موافقت نمود. درنتیجه، بانوان تحت پوشش قانون کار، از این پس، بدون نیاز به طرح شکایت در دیوان عدالت اداری، از حق مرخصی بارداری 9 ماهه همراه با دو سوم حقوق خود بهره مند خواهند بود.

برای دریافت اطلاعات بیشتر در خصوص مرخصی بارداری قانون کار در کانال تلگرام موضوعات حقوقی عضو شوید. کارشناسان مرکز مشاوره حقوقی دینا نیز آماده اند تا با ارائه خدمات مشاوره حقوقی تلفنی دینا به سوالات شما عزیزان پیرامون مرخصی بارداری قانون کار پاسخ دهند.

سوالات متداول

1- مدت مرخصی بارداری در قانون کار چقدر است؟

مدت مرخصی بارداری در قانون کار به اندازه 45 روز در نظر گرفته شده است که توضیحات بیشتر در متن مقاله بیان شده است.

2- مدت مرخصی زایمان در قانون کار چه قدر است؟

مدت زمان مرخصی بارداری و زایمان در قانون کار، جمعا به مدت 90 روز در نظر گرفته شده که در صورت زایمان توامان، 14 روز به این زمان، اضافه خواهد شد که توضیحات بیشتر در متن مقاله بیان شده است.