دینا / حقوقی / سایر موضوعات حقوقی / توقیف خودرو به علت چک برگشتی

توقیف خودرو به علت چک برگشتی

توقیف خودرو به علت چک برگشتی یکی از اقدامات اجرایی پس از صدور اجرائیه و ابلاغ آن به محکوم‌علیه است که در صورت عدم پرداخت وجه ظرف ده روز، به درخواست محکوم له، خودرو شناسایی و به پارکینگ منتقل می‌ شود. مراحل رفع این توقیف شامل پرداخت کامل بدهی، ارائه وثیقه معادل، جلب رضایت طلبکار یا اثبات اعسار می‌باشد. برای جلوگیری از توقیف خودرو، راهکارهایی مانند معرفی مال دیگر، تقاضای تبدیل مال توقیفی، اعتراض به چک یا اجرائیه و تقاضای پرداخت اقساطی وجه وجود دارد.

برای مشاوره نحوه توقیف خودرو به علت چک برگشتی

توقیف خودرو به علت چک برگشتی یکی از اقدامات اجرایی در قانون صدور چک ایران است که طبق آن، دادگاه یا اجرای احکام می‌ تواند برای وصول طلب، خودروی صادرکننده یا ضامن چک برگشتی را توقیف کند. با توجه به افزایش آمار چک‌ های برگشتی و عواقب سنگین آن، آشنایی با مراحل قانونی توقیف خودرو، راه‌ های رفع توقیف و روش‌ های جلوگیری از توقیف خودرو به علت چک برگشتی ضروری بوده و به هر شهروندی که با این سند تجاری سروکار دارد کمک می‌ کند تا از غافلگیری و ضررهای مالی بزرگ جلوگیری نموده و در صورت مواجهه با این مشکل، سریع‌ ترین و کم‌هزینه‌ ترین اقدام حقوقی را انجام دهد.

با توجه به اهمین موضوع، در این مقاله، ابتدا به مفهوم توقیف خودرو به علت چک برگشتی پرداخته، سپس مراحل توقیف خودرو در اثر چک برگشتی را گام به گام تشریح کرده‌ ایم. در ادامه، مراحل رفع توقیف خودرو ناشی از چک برگشتی را توضیح داده و در پایان، به این پرسش که چگونه می توان از توقیف اموال چک برگشتی جلوگیری نمود پاسخ داده ایم.

توقیف خودرو به علت چک برگشتی

توقیف خودرو به علت چک برگشتی به عنوان یکی از طرق اجرای حکم و وصول طلب از محکوم علیه پیش بینی شده است. موجب قانونی این توقیف، قانون اجرای احکام مدنی و قانون صدور چک است که به دارنده چک اجازه می دهد پس از اخذ اجرائیه یا حکم قطعی، دستور توقیف خودروی مدیون را از مراجع قضایی یا اجرایی درخواست نماید. این اقدام صرفا در صورت اثبات بدهی و رعایت تناسب میان ارزش خودرو و میزان طلب، قابل اعمال خواهد بود.

برای توقیف خودرو به علت چک برگشتی، ابتدا می بایست اجرائیه یا حکم قطعی علیه صادرکننده چک صادر شده باشد. مرجع اجرا، اداره اجرای احکام دادگستری، پس از احراز مالکیت و شناسایی خودروی متعلق به محکوم علیه، دستور توقیف را در سامانه های ثبتی ثبت و نسبت به توقیف فیزیکی خودرو اقدام می نماید. خودروی توقیفی معمولا به پارکینگ اجرایی منتقل شده و تا زمان تسویه کامل بدهی یا ارائه وثیقه معادل، رفع توقیف نمی‌ شود.

شرط اساسی توقیف خودرو به علت چک برگشتی، وجود اجرائیه یا حکم قطعی و نیز مشخص بودن مالکیت خودرو به نام محکوم علیه می باشد. برای جلوگیری از توقیف اموال، بدیهی است در صورت ثبت خودرو به نام شخص ثالث یا اثبات انتقال صوری، توقیف خودرو منوط به اثبات خلاف واقع بودن انتقال و تعلق عرفی خودرو به مدیون خواهد بود. رعایت تناسب میزان طلب با ارزش خودرو و خودداری از توقیف اموال غیرمنقول یا با ارزش بالاتر از میزان محکوم به، از اصول الزام آور در این فرآیند محسوب می گردد.

مراحل توقیف خودرو چک برگشتی

پس از صدور حکم قطعی یا اجرائیه به دلیل چک برگشتی، اولین گام از مراحل توقیف خودرو چک برگشتی ابلاغ این اجرائیه به محکوم علیه است. محکوم علیه مکلف است ظرف مدت ده روز از ابلاغ، حکم را اجرا کند، ترتیبی برای پرداخت بدهی بدهد یا مالی معرفی نماید که استیفای طلب از آن میسر باشد. در صورت عدم اقدام در این مهلت مطابق مواد 35، 36، 49 قانون اجرای احکام مدنی، به تقاضای محکوم له پرونده وارد مرحله بعد یعنی شناسایی و توقیف اموال از جمله خودرو می گردد.

در گام بعدی مراحل توقیف خودرو چک برگشتی، مرجع اجرا (اجرای احکام دادگستری) با استعلام از پلیس راهور و سامانه های ثبتی، خودروی متعلق به محکوم علیه را شناسایی و موقعیت آن را مشخص می کند. پس از احراز مالکیت، دستور توقیف فیزیکی خودرو صادر شده و مراتب در سامانه های مربوطه ثبت می گردد. ماموران اجرا با مراجعه به محل نگهداری خودرو (منزل، محل کار یا خیابان)، نسبت به توقیف و انتقال آن به پارکینگ اجرایی اقدام می نمایند.

پس از توقیف، خودرو در پارکینگ اجرایی یا پارکینگ خصوصی تحت نظر دادگستری نگهداری می شود و با ثبت صورت مجلس توقیف و ابلاغ آن به طرفین تکمیل می گردد. رفع توقیف خودرو تنها از دو طریق امکان پذیر است که شامل پرداخت کامل مبلغ چک و هزینه های اجرایی، یا ارائه وثیقه معادل ارزش خودرو به تایید دادگاه. برای جلوگیری از توقیف اموال، تا زمان تسویه بدهی، خودرو در توقیف باقی می ماند و محکوم علیه حق هیچ گونه دخل و تصرفی در آن نخواهد داشت.

مراحل رفع توقیف خودرو چک برگشتی

اولین و رایج ترین مراحل رفع توقیف خودرو چک برگشتی، پرداخت کامل مبلغ چک به همراه کلیه هزینه های اجرایی و خسارات قانونی می باشد. به موجب ماده ۳۴ قانون اجرای احکام مدنی، به محض تادیه محکوم به توسط محکوم علیه، قسمت اجرا مکلف به رفع توقیف خودرو است. همچنین بر اساس ماده ۵۳، محکوم علیه می تواند یک بار تا قبل از شروع عملیات فروش، تقاضای تبدیل خودروی توقیف شده به مال دیگری با ارزش برابر یا بیشتر را بنماید.

در مراحل توقیف خودرو به علت پاس نشدن چک خریدار، محکوم علیه می تواند با جلب رضایت طلبکار و اخذ گواهی رضایت رسمی از دفتر اسناد رسمی یا دادگاه، نسبت به رفع توقیف خودرو بابت چک اقدام نماید. رضایت نامه تنظیمی باید به واحد اجرای احکام تسلیم شده و هزینه های اجرایی و پارکینگ نیز پرداخت گردد. پس از تایید رضایت توسط مرجع اجرا، دستور رفع توقیف خودرو صادر و خودرو به مالک مسترد می شود.

بر اساس ماده ۱۴۷ قانون اجرای احکام مدنی، شخص ثالثی که خودروی توقیف شده واقعا متعلق به او می باشد، می تواند دعوای اعتراض ثالث اجرایی را مطرح نماید. برای جلوگیری از توقیف اموال اشخاص بیگانه، در این مرحله از مراحل رفع توقیف خودرو چک برگشتی ثالث باید اثبات کند خودرو پیش از صدور دستور توقیف خودرو به علت چک برگشتی به وی منتقل شده است و انتقال نیز صوری نمی باشد. دادگاه در صورت قوی بودن دلایل، با اخذ تامین می تواند دستور رفع توقیف موقت خودرو را تا تعیین تکلیف نهایی صادر نماید.

چگونه می توان از توقیف اموال چک برگشتی جلوگیری نمود

در پاسخ به چگونه می توان از توقیف اموال چک برگشتی جلوگیری نمود باید گفت، مهم ترین روش برای جلوگیری از توقیف اموال در اثر چک برگشتی، پرداخت کامل مبلغ چک ظرف مهلت ده روزه پس از ابلاغ اجرائیه است. به موجب ماده ۳۴ قانون اجرای احکام مدنی، محکوم علیه می تواند با معرفی مال دیگر به ارزش معادل طلب (مانند ملک، طلا یا ضمانت نامه بانکی)، از توقیف خودرو به علت چک برگشتی یا سایر اموال خود جلوگیری نماید. همچنین تسلیم صورت جامع دارایی به قسمت اجرا، امکان ترتیب اقساطی پرداخت را فراهم می آورد.

محکوم علیه می تواند با جلب رضایت دارنده چک و اخذ گواهی رضایت رسمی از دفتر اسناد رسمی یا دادگاه، پیش از صدور دستور توقیف مانع از جلوگیری از توقیف اموال خود گردد. همچنین ارائه وثیقه معادل مبلغ چک (وجه نقد، طلا، ضمانت نامه بانکی یا سند رسمی ملک) به اجرای احکام، یکی از سریع ترین راهکارها برای جلوگیری از توقیف فیزیکی اموال می باشد. این وثیقه تا زمان تسویه کامل بدهی نزد اجرا باقی می ماند.

اگر محکوم علیه معتقد باشد چک برگشتی از نظر میزان مبلغ، تاریخ، امضا یا اصالت جعلی است، می تواند دعوای ابطال یا اعتراض به چک را در دادگاه مطرح نماید که در صورت پذیرش، عملیات اجرایی متوقف شده و تا تعیین تکلیف نهایی از توقیف خودرو جلوگیری می شود. همچنین با مراجعه به دادگاه و اثبات عدم تمکن مالی، می توان تقاضای ترتیب اقساطی پرداخت را مطرح کرد.

محکوم علیه در صورت عدم توانایی مالی واقعی برای پرداخت بدهی، می تواند دادخواست اعسار را به دادگاه صادرکننده حکم تقدیم نماید که در صورت پذیرش، عملیات توقیف اموال تا زمان احراز تمکن مالی متوقف می شود. مراحل اعتراض به اجرائیه از جهاتی مانند اتمام مهلت قانونی یا عدم ابلاغ صحیح نیز می تواند مانع از اجرای توقیف گردد.در این خصوص باید گفت ارائه اظهارات خلاف واقع در دعوای اعسار، مجازات جنحه ای (حبس ۶۱ روز تا ۶ ماه) را به دنبال خواهد داشت.

برای دریافت اطلاعات بیشتر در مورد توقیف خودرو به علت چک برگشتی در کانال تلگرام موضوعات حقوقی عضو شوید. کارشناسان مرکز مشاوره دینا نیز آماده اند تا با ارائه خدمات مشاوره حقوقی تلفنی دینا به سوالات شما عزیزان پیرامون توقیف خودرو به علت چک برگشتی پاسخ دهند.

سوالات متداول

1- توقیف خودرو به علت چک برگشتی چگونه انجام می‌ شود؟

توقیف خودرو به علت چک برگشتی پس از صدور اجرائیه و انقضای مهلت ده روزه، با شناسایی خودرو و انتقال به پارکینگ اجرایی صورت می‌ گیرد. جزئیات بیشتر در متن مقاله ارائه گردیده است.