جرم رایانه ای چیست؟ جرم یارانه ای به جرایمی گفته می شود که با استفاده از رایانه، شبکه های کامپیوتری یا داده های دیجیتال انجام می شوند و قانون برای آن ها مجازات تعیین کرده است. قانون جرایم رایانه ای در ایران، مصادیق متعددی را در این حوزه قابل مجازات دانسته است. انواع جرایم یارانه ای شامل؛ جعل اسناد دیجیتال، نقض حقوق مولفان و برنامه نویسان، نشر مطالب غیرمجاز در فضای سایبری و فریب و کلاهبرداری اینترنتی می باشد.
برای مشاوره جرایم رایانه ای و مصادیق آن
برای مشاوره جرایم رایانه ای و مصادیق آن
در پاسخ به پرسش جرم رایانه ای چیست باید گفت که جرم یارانه ای، به فعالیت هایی اطلاق می شود که با استفاده از ابزارهای دیجیتال و فناوری اطلاعات صورت می گیرند و قانونگذار برای آن ها کیفر تعیین کرده و قابل مجازات دانسته است. مصادیق بارز جرم رایانه ای شامل کلاهبرداری اینترنتی (مانند فروش کالاهای تقلبی یا فیشینگ)، نشر محتوای مجرمانه (مانند انتشار تصاویر خصوصی بدون رضایت) و ... می باشد.
با توجه به اهمیت موضوع در این مقاله دینا، به پرسش جرم رایانه ای چیست پاسخ داده شده و در ادامه انواع جرایم رایانه ای بیان شده است. در انتها نیز، مصادیق جرایم رایانه ای با توجه به قانون مجازات اسلامی بررسی شده است.
جرم رایانه ای چیست؟ جرم یارانه ای به عنوان یک پدیده نوظهور در دنیای دیجیتال، به فعالیت هایی اطلاق می شود که با استفاده از رایانه ها، شبکه های کامپیوتری و داده های دیجیتال انجام شده و قانون برای آن تعریف و کیفر تعیین کرده است. قانون مجازات اسلامی، در ماده 742، به طور خاص به جرایم رایانه ای پرداخته و چارچوبی را برای شناسایی و رسیدگی به این نوع جرایم ارائه می دهد.
ماده 742 قانون مجازات اسلامی، به طور مشخص دستکاری و تغییر در سیستم های رایانه ای، شبکه های کامپیوتری یا داده های موجود در آن ها را جرم انگاری کرده است. این ماده، هر فردی را که با استفاده از رایانه یا هر وسیله ی الکترونیکی، به طور غیرمجاز وارد سیستم شود، داده ها را تغییر دهد، حذف کند یا به هر نحو دیگری به سیستم آسیب برساند، به عنوان مجرم شناخته می شود.
هدف اصلی از وضع ماده 742 قانون مجازات اسلامی، حفظ امنیت و یکپارچگی سیستم های رایانه ای و داده های موجود در آن ها است. این ماده، با تعریف جرم رایانه ای و تعیین حدود آن، سعی در ایجاد بازدارندگی در برابر افراد سودجو دارد و به دستگاه قضایی امکان می دهد تا با قاطعیت با این نوع جرایم برخورد کند و از آسیب های ناشی از آن ها جلوگیری نماید.
همانطور که گفته شد، جرایم رایانه ای به عنوان یک چالش فزاینده در عصر دیجیتال، طیف گسترده ای از فعالیت های غیرقانونی را شامل می شود که با استفاده از رایانه ها، شبکه های کامپیوتری و داده های دیجیتال انجام می شوند. قانون گذار با در نظر گرفتن این پدیده، اقدام به تعریف و جرم انگاری این فعالیت ها کرده است تا از بروز آسیب های ناشی از آن ها جلوگیری کند.
انواع و مصادیق جرایم رایانه ای:
دسترسی غیرمجاز: نفوذ به سیستم ها و شبکه های کامپیوتری بدون مجوز.
شنود غیرمجاز: استراق سمع ارتباطات خصوصی در سامانه های رایانه ای.
جاسوسی یارانه ای: استفاده غیرمجاز از سامانه های رایانه ای برای کسب اطلاعات محرمانه.
جعل رایانه ای: ایجاد یا تغییر اسناد و داده ها به صورت غیرقانونی با استفاده از رایانه.
تخریب و اخلال: آسیب رساندن به داده ها یا سامانه های رایانه ای و مخابراتی.
سرقت اینترنتی و کلاهبرداری: انجام فعالیت های کلاهبرداری از طریق اینترنت.
جرایم علیه عفت و اخلاق عمومی: انتشار محتوای نامناسب و غیرقانونی در فضای سایبری.
هتک حیثیت و نشر اکاذیب: انتشار اطلاعات نادرست و افترا آمیز در مورد افراد.
تولید و انتشار نرم افزارهای غیرمجاز: تولید، انتشار یا معامله داده ها، نرم افزارها یا ابزارهای الکترونیکی غیرقانونی.
انتشار گذرواژه ها: فروش یا انتشار اطلاعاتی که امکان دسترسی غیرمجاز به سیستم ها را فراهم می کند.
انتشار محتویات آموزشی غیرمجاز: انتشار آموزش های مربوط به روش های غیرقانونی دسترسی به سیستم ها و داده ها.
قانون گذار در تعیین مصادیق جرایم رایانه ای، رویکردی جامع اتخاذ کرده است، هرچند تاکید می کند که این فهرست کامل نیست و جرایم دیگری نیز ممکن است در آینده به آن اضافه شوند. این مصادیق، از دسترسی غیرمجاز به سیستم ها و داده ها گرفته تا نشر محتوای غیرقانونی و کلاهبرداری های اینترنتی را در بر می گیرند.
جرم دسترسی غیرمجاز به سامانه های رایانه ای، که در ماده ۷۴۲ قانون مجازات اسلامی (بخش تعزیرات) پیش بینی شده است، ناظر بر هرگونه ورود یا نفوذ بدون اذن صریح یا ضمنی صاحب آن به داده ها یا سامانه های رایانه ای و مخابراتی است که توسط تدابیر امنیتی، نظیر رمز عبور یا فایروال، محافظت شده اند. ارکان و عناصر این جرم عبارتند از: عنصر مادی که همان «دسترسی غیرمجاز» است؛ عنصر قانونی که همان نص ماده ۷۴۲ است؛ و عنصر روانی که شامل «قصد آگاهی و ورود» به آن سامانه ها بدون رضایت مالک می باشد.
مجازات مقرر برای مرتکب این فعل مجرمانه، شامل حبس از نود و یک روز تا یک سال و یا جزای نقدی از پنج میلیون ریال تا بیست میلیون ریال، و یا هر دو مجازات خواهد بود. در مواردی که صرفا این جرم از روی کنجکاوی و بدون قصد سوء خاصی صورت گرفته باشد، ممکن است مجازات خفیف تر اعمال شود، در حالی که جرایم با انگیزه های مخرب تر با تشدید مجازات مواجه خواهند شد.
تاکید قانون بر وجود تدابیر امنیتی به عنوان شرط تحقق جرم، بار مسئولیت نگهداری امنیتی را بر دوش گردانندگان سامانه ها نیز قرار می دهد. یعنی اگر داده ها یا سامانه ای به طور کامل بدون هیچ گونه حفاظتی رها شده باشد، صرف دسترسی به آن ها لزوما مصداق این جرم نخواهد بود، زیرا شرط لازم برای اعمال ماده ۷۴۲، یعنی وجود یک مانع امنیتی که با تلاش مجرمانه شکسته شده باشد، وجود ندارد.
برای دریافت اطلاعات بیشتر در مورد جرم رایانه ای چیست و مصادیق آن در کانال تلگرام موضوعات کیفری عضو شوید. کارشناسان مرکز مشاوره دینا نیز آماده اند تا با ارائه خدمات مشاوره حقوقی تلفنی دینا به سوالات شما عزیزان پیرامون جرم رایانه ای چیست و مصادیق آن پاسخ دهند.
برای مشاوره جرایم رایانه ای و مصادیق آن
برای مشاوره جرایم رایانه ای و مصادیق آن
عناوین اصلی این مقاله
مقالات مرتبط
ارتباط با ما
درصورتی که برای مشاوره در تمامی زمینه های ذکر شده در سایت، به دانش چندین ساله ما در این زمینه نیاز داشتید می توانید با شماره تلفن 9099075303 ( تماس با تلفن ثابت از سراسر کشور و به ازای هر دقیقه 290000 ریال ) در ارتباط باشید.
سایت مشاوره دینا یک مرکز خصوصی و غیرانتفاعی است و به هیچ ارگان دولتی و خصوصی دیگر اعم از قوه قضاییه ، کانون وکلا ، کانون کارشناسان رسمی دادگستری و .... هیچگونه وابستگی ندارد.
جهت ارئه انتقادات، پیشنهادات و شکایات با شماره تلفن 54787900-021 تماس حاصل فرمایید.
تمامی حقوق این سایت متعلق به دینا می باشد ©
