در تعریف جرم جعل رایانه ای و ارکان آن باید گفت که جرم جعل رایانه ای، جرمی است که در آن فردی با دستکاری غیرمجاز اطلاعات و داده ها از طریق سیستم های رایانه ای و اینترنت، داده های نادرستی را بارگذاری می کند. درواقع، هرگونه جعل اطلاعات مربوط به خود یا دیگران از طریق این رایانه، جرم است. در پاسخ به پرسش آیا قابل گذشت است باید گفت که خیر و مجازات آن، بسته به شدت و نوع تخلف، تعیین می شود.
برای مشاوره جرم جعل رایانه و مجازات آن
برای مشاوره جرم جعل رایانه و مجازات آن
در تعریف جرم جعل رایانه ای و ارکان این جرم باید گفت که جعل رایانه ای به جرمی اطلاق می شود که در آن فردی با دستکاری غیرمجاز اطلاعات و داده ها از طریق سیستم های رایانه ای و اینترنت، داده های غلطی را وارد کرده و داده های صحیح را جعل نماید. در پاسخ به پرسش آیا جرم جعل یارانه ای قابل گذشت است باید گفت که این جرم قابل گذشت نیست و میزان مجازات آن، با توجه به شدت و نوع تخلف ارتکابی، مشخص خواهد شد.
با توجه به اهیمت موضوع در این مقاله دینا، ابتدا به تعریف جرم جعل یارانه ای پرداخته شده و ارکان جعل رایانه ای توضیح داده شده است. در ادامه، به پرسش آیا جعل رایانه ای قابل گذشت است، پاسخ داده شده و پس از بررسی مجازات جرم جعل رایانه ای، نمونه رای جعل رایانه ای ارائه شده است.
در تعریف جرم جعل یارانه ای باید گفت که، با توجه به ماده 734 و 735 قانون مجازات اسلامی ( ماده 6 و 7 قانون جرایم رایانه ای ) جرم جعل یارانه ای، جرمی است که در آن فردی به طور غیرمجاز اقدام به دستکاری یا ایجاد یا جعل داده های قابل استناد می کند. این دستکاری می تواند شامل تغییر یا ایجاد داده های جدید به صورت متقلبانه در سیستم های رایانه ای باشد. هدف از این عمل، معمولا سوء استفاده از اطلاعات و دستیابی به منافع نامشروع است.
این جرم همچنین شامل تغییر داده ها یا علائم موجود در کارت های حافظه، تراشه ها یا هرگونه وسیله قابل پردازش در سامانه های رایانه ای و مخابراتی می شود. در این حالت نیز، فرد مرتکب با هدف فریب و ایجاد اخلال، داده های نادرستی را وارد سیستم می کند.
استفاده از داده ها، کارت ها یا تراشه هایی که فرد از جعلی بودن آن ها آگاه است، نیز مصداق جرم جعل یارانه ای محسوب می شود. این اقدام نشان دهنده علم و قصد سوء استفاده از اطلاعات نادرست است و می تواند عواقب قانونی به دنبال داشته باشد.
جعل رایانه ای، جرمی نوین در دنیای دیجیتال است که با گسترش استفاده از فناوری اطلاعات و ارتباطات، اهمیت آن نیز روز به روز افزایش یافته است. این جرم، به دلیل ماهیت غیر محسوس و قابلیت گسترش سریع آن، می تواند خسارات جبران ناپذیری به افراد، سازمان ها و حتی امنیت ملی وارد کند. شناخت دقیق ارکان جرم رایانه ای، برای تشخیص و رسیدگی به آن از اهمیت بالایی برخوردار است.
رکن مادی (عنصر مادی جرم) جرم جعل رایانه ای، به اعمال مجرمانه ای که توسط متهم انجام شده است اشاره دارد. این اعمال شامل تغییر، حذف، اضافه کردن یا ایجاد داده های غیرمجاز در سیستم های رایانه ای، کارت های حافظه، تراشه ها یا سامانه های مخابراتی می شود. به عبارت دیگر، رکن مادی جرم، خودِ عمل دستکاری و ایجاد داده های نادرست است که به صورت فیزیکی قابل اثبات باشد. این عمل باید به گونه ای باشد که در سیستم های رایانه ای قابل ردیابی و مستندسازی باشد.
رکن معنوی (عنصر معنوی جرم) جرم جعل رایانه ای، به قصد و نیت مجرم اشاره دارد. برای اثبات رکن معنوی، باید ثابت شود که متهم با علم به غیرمجاز بودن عمل خود و با قصد اخلال در سیستم، دستیابی به منافع نامشروع یا فریب دیگران، اقدام به جعل اطلاعات کرده است. صرفا انجام یک عمل غیرمجاز بدون علم و قصد سوء، جرم جعل رایانه ای را تشکیل نمی دهد.
رکن قانونی (عنصر قانونی جرم) جرم جعل رایانه ای، به وجود یک قانون مشخص و تعریف شده برای جرم در نظام حقوقی اشاره دارد. در ایران، جرم جعل رایانه ای در مواد 734 و 735 قانون جرایم رایانه ای تعریف شده است و مجازات آن نیز در این قانون تعیین شده است. وجود این قانون، مبنای قانونی برای تعقیب و مجازات متهمان جعل رایانه ای فراهم می کند و به دادگاه ها اجازه می دهد تا بر اساس این قانون، احکام لازم را صادر کنند.

در پاسخ به پرسش آیا جعل رایانه ای قابل گذشت است باید گفت که، جعل رایانه ای، به عنوان جرمی در حوزه جرایم سایبری، ماهیتی عمومی دارد و به همین دلیل، به طور کلی قابل گذشت نیست. این بدان معناست که قربانی یا زیان دیده این جرم، نمی تواند با توافق با متهم و بخشش او، از پیگیری دعوی حقوقی خود صرف نظر کند. تصمیم گیری در مورد تعقیب و مجازات متهم، بر عهده دادگاه و مقامات قضایی است.
این موضوع در قانون مجازات اسلامی نیز تایید شده است. ماده ۱۰۴ این قانون، جرایمی را که قابل گذشت هستند، احصاء کرده و جرم جعل رایانه ای در این فهرست قرار ندارد. این عدم حضور، به صراحت نشان دهنده غیرقابل گذشت بودن این جرم است.
بنابراین، با استناد به ماده ۱۰۴ قانون مجازات اسلامی، می توان به طور قطعی اعلام کرد که جرم جعل رایانه ای از جرایم غیرقابل گذشت محسوب می شود و با بخشش متهم توسط شاکی خصوصی ( زیان دیده )، این جرم همچنان قابل پیگیری و مجازات می باشد.
مجازات جرم جعل رایانه ای، بر اساس ماده ۷۳۴ قانون جرایم رایانه ای، شامل دو مجازات حبس و جزای نقدی است که دادگاه می تواند یکی یا هر دو را به متهم اعمال کند. میزان حبس قابل اعمال در این جرم، بین یک تا پنج سال متغیر است و بسته به شدت جرم و سوابق متهم تعیین می شود.
علاوه بر حبس، متهم به جرم جعل رایانه ای می تواند به جزای نقدی نیز محکوم شود. این جزای نقدی، بین صد و شصت و پنج میلیون (۱۶۵,۰۰۰,۰۰۰) ریال تا هشتصد و بیست و پنج میلیون (۸۲۵,۰۰۰,۰۰۰) ریال متغیر است. میزان جزای نقدی نیز با توجه به شرایط پرونده و میزان خسارت وارده تعیین می شود.
بنابراین، در صورت اثبات جرم جعل رایانه ای، دادگاه می تواند متهم را به حبس از یک تا پنج سال، جزای نقدی از صد و شصت و پنج میلیون تا هشتصد و بیست و پنج میلیون ریال، یا ترکیبی از هر دو مجازات محکوم کند. این مجازات ها با هدف بازدارندگی از وقوع جرم و حفظ امنیت و ثبات سیستم های رایانه ای اعمال می شوند.
نمونه رای جرم جعل رایانه ای، نشان دهنده تنوع در میزان مجازات ها بر اساس شرایط و شدت جرم هستند. در برخی موارد، با توجه به اینکه متهم قصد سوء استفاده مالی نداشته و صرفا به دلیل بی احتیاطی یا عدم آگاهی، مرتکب جعل اطلاعات شده است، دادگاه با در نظر گرفتن شرایط خاص پرونده، مجازات حبس را تعلیق کرده و صرفا جزای نقدی تعیین کرده است. این نوع رای ها معمولا در مواردی صادر می شوند که متهم سابقه کیفری نداشته باشد و خسارت قابل توجهی به کسی وارد نشده باشد.
نویسنده: دینا
حجم: 112KB
در مقابل، در مواردی که متهم با علم و قصد سوء استفاده مالی یا آسیب رساندن به دیگران، اقدام به جعل اطلاعات کرده و خسارات جدی وارد شده است، دادگاه با توجه به سنگینی جرم و تاثیرات منفی آن بر جامعه، مجازات حبس را به همراه جزای نقدی سنگین تعیین کرده است. این نوع رای ها به منظور بازدارندگی از وقوع جرایم مشابه و نشان دادن جدیت دستگاه قضایی در مقابله با جرایم سایبری صادر می شوند.
برای دریافت اطلاعات بیشتر در مورد جرم جعل رایانه ای و مجازات آن در کانال تلگرام موضوعات کیفری عضو شوید. کارشناسان مرکز مشاوره دینا نیز آماده اند تا با ارائه خدمات مشاوره حقوقی تلفنی دینا به سوالات شما عزیزان پیرامون جرم جعل رایانه ای و مجازات آن پاسخ دهند.

برای مشاوره جرم جعل رایانه و مجازات آن
برای مشاوره جرم جعل رایانه و مجازات آن
عناوین اصلی این مقاله
مقالات مرتبط
ارتباط با ما
درصورتی که برای مشاوره در تمامی زمینه های ذکر شده در سایت، به دانش چندین ساله ما در این زمینه نیاز داشتید می توانید با شماره تلفن 9099075303 ( تماس با تلفن ثابت از سراسر کشور و به ازای هر دقیقه 290000 ریال ) در ارتباط باشید.
سایت مشاوره دینا یک مرکز خصوصی و غیرانتفاعی است و به هیچ ارگان دولتی و خصوصی دیگر اعم از قوه قضاییه ، کانون وکلا ، کانون کارشناسان رسمی دادگستری و .... هیچگونه وابستگی ندارد.
جهت ارئه انتقادات، پیشنهادات و شکایات با شماره تلفن 54787900-021 تماس حاصل فرمایید.
تمامی حقوق این سایت متعلق به دینا می باشد ©