شرایط اجاره مال موقوفه تابع ضوابط مقرر در آیین نامه نحوه محاسبه و وصول حقوق موقوفات و دستورالعمل های سازمان اوقاف است. بر این اساس، اجاره املاک اوقافی باید با رعایت مفاد وقف نامه، تعیین اجاره بها بر مبنای نظر کارشناس و نرخ عادله روز و در موارد مقرر، از طریق مزایده انجام شود و در برخی موارد نیز اخذ مجوزهای قانونی برای انعقاد قرارداد الزامی خواهد بود.
برای مشاوره آشنایی با شرایط اجاره مال موقوفه
برای مشاوره آشنایی با شرایط اجاره مال موقوفه
شرایط اجاره مال موقوفه در قوانین و مقررات مربوط به موقوفات، به ویژه آیین نامه نحوه محاسبه و وصول حقوق موقوفات، مشخص شده است. این ضوابط با هدف حفظ حقوق موقوفه، اجرای دقیق نیت واقف و جلوگیری از تضییع اموال وقفی تدوین شده و تمامی اشخاص و مراجع ذی ربط موظف به رعایت آن ها در زمان واگذاری املاک وقفی هستند.
بر اساس قانون اجاره املاک وقفی، اجاره این املاک، تنها در صورت رعایت شرایط قانونی از جمله تعیین اجاره بها بر مبنای نظر کارشناس و نرخ عادله روز، برگزاری مزایده در موارد مقرر و ... امکان پذیر است. در ادامه این مقاله دینا، شرایط اجاره مال موقوفه بررسی شده و به موضوعاتی نظیر اجاره نامه اوقاف و خانه های اوقافی، آیین نامه نحوه محاسبه اجاره، میزان اجاره، نمونه اجاره نامه، عدم پرداخت این مبلغ و نمونه دادخواست ابطال این اجاره نامه پرداخته شده است.
اجاره نامه اوقاف چیست؟ این اجاره نامه، نوعی قرارداد رسمی است که برای واگذاری حق استفاده از املاک موقوفه میان متولی موقوفه یا سازمان اوقاف و مستاجر تنظیم می شود. این قرارداد چارچوب قانونی بهره برداری از املاک وقفی را مشخص می کند و حقوق و تعهدات هر یک از طرفین را بر اساس مقررات مربوط به وقف تعیین می نماید.
در اجاره نامه اوقاف، مالکیت ملک به مستاجر منتقل نمی شود و تنها حق استفاده از منافع ملک برای مدت معین در اختیار وی قرار می گیرد. بهره برداری از ملک نیز باید در چارچوب نیت واقف، مفاد وقف نامه و مقررات قانونی انجام شود و مستاجر موظف به رعایت تمامی شرایط مندرج در قرارداد است.
تنظیم اجاره نامه اوقاف مطابق قوانین و آیین نامه های مربوط به موقوفات انجام می شود و در آن موضوعاتی مانند مدت اجاره، میزان اجاره بها، نحوه پرداخت، تعهدات طرفین و سایر شرایط قانونی درج می شود. رعایت مفاد این قرارداد، ضمن حفظ حقوق موقوفه، زمینه بهره برداری صحیح و قانونی از املاک اوقافی را فراهم می کند.
شرایط اجاره خانه های اوقافی بر اساس قوانین و مقررات مربوط به موقوفات و مفاد وقف نامه تعیین می شود و با هدف حفظ حقوق موقوفه و اجرای نیت واقف، ضوابط ویژه ای برای آن در نظر گرفته شده است. از آنجا که این املاک دارای ماهیت وقفی هستند، انعقاد قرارداد اجاره آن ها علاوه بر مقررات عمومی اجاره، تابع قوانین اموال اوقافی نیز خواهد بود.
شرایط اجاره املاک و خانه های اوقافی با توجه به ماده ۱۱ آیین نامه اجرایی قانون تشکیلات و اختیارات سازمان اوقاف و امور خیریه و اصلاحات آن تعیین شده و در جدول زیر بیان شده است.
| شرایط اجاره املاک و خانههای اوقافی (مطابق ماده ۱۱ و اصلاحات بعدی) |
| رعایت مفاد وقف نامه، مقررات قانونی و مصلحت موقوفه در زمان انعقاد قرارداد اجاره الزامی است. |
| اجاره بها باید بر اساس نظر کارشناس و با رعایت نرخ عادله روز تعیین شود. |
| واگذاری خانه اوقافی اصولا از طریق مزایده انجام میشود، مگر در موارد استثنایی که قانون اجازه داده است. |
| در صورتی که درآمد سالانه موقوفه تا سقف یکپنجم نصاب معاملات کوچک موضوع ماده (۳) قانون برگزاری مناقصات باشد، برگزاری مزایده الزامی نیست؛ مشروط بر اینکه اجاره بها توسط کارشناس و بر اساس نرخ عادله روز تعیین شود. |
| مدت اجاره نباید بیش از ۱۰ سال باشد، مگر با اخذ مجوز قانونی از مقام صلاحیت دار. |
| مستاجر باید ضامن معتبر یا وثیقه مناسب برای تضمین حقوق موقوفه ارائه کند. |
| انتقال منافع مورد اجاره به شخص دیگر تنها با موافقت کتبی متولی و اداره اوقاف امکان پذیر است. |
| اجاره نامه باید مطابق مقررات سازمان اوقاف و امور خیریه و ترجیحا به صورت رسمی تنظیم شود. |
با رعایت این شرایط، اجاره خانه های اوقافی به صورت قانونی انجام شده و مستاجر حق بهره برداری از منافع ملک را برای مدت مشخص خواهد داشت، بدون آنکه مالکیتی نسبت به آن پیدا کند. رعایت ضوابط قانونی و مفاد قرارداد نیز موجب حفظ حقوق موقوفه، اجرای صحیح نیت واقف و اعتبار اجاره نامه خواهد شد.
اصطلاح آیین نامه نحوه محاسبه اجاره املاک موقوفه در قوانین به عنوان یک آیین نامه مستقل وجود ندارد. در واقع، مقرره ای که نحوه وصول و احتساب حقوق مربوط به املاک وقفی را بیان می کند به صوت مستقل در دسترس نبوده و تنها آیین نامه موجود، آیین نامه نحوه وصول و احتساب حقوق موقوفات و بقاع متبرکه و اماکن مذهبی است.
نحوه تعیین اجاره املاک موقوفه بر اساس ماده ۱۱ آیین نامه اجرایی قانون تشکیلات و اختیارات سازمان اوقاف و امور خیریه انجام می شود که مهم ترین ضوابط آن عبارت اند از:
تعیین اجاره بها بر اساس نظر کارشناس و نرخ عادله روز.
واگذاری ملک از طریق مزایده، مگر در موارد استثنایی مقرر در قانون.
عدم الزام به برگزاری مزایده در موقوفاتی که درآمد سالانه آن ها تا سقف یک پنجم نصاب معاملات کوچک موضوع ماده (۳) قانون برگزاری مناقصات باشد؛ مشروط بر تعیین اجاره بها توسط کارشناس.
رعایت مفاد وقف نامه، مصلحت موقوفه و اخذ مجوزهای لازم در مواردی که قانون پیش بینی کرده است.
آیین نامه نحوه وصول و احتساب حقوق موقوفات و بقاع متبرکه و اماکن مذهبی یکی از مقررات اجرایی و وظایف سازمان اوقاف و امور خیریه و ساختار آن است که با هدف تعیین ضوابط مربوط به وصول، محاسبه و دریافت حقوق موقوفات، بقاع متبرکه و اماکن مذهبی تدوین شده است. این آیین نامه، چارچوب قانونی لازم برای نحوه تعیین حقوق و عواید موقوفات، وصول مطالبات و اجرای مقررات مرتبط با بهره برداری از املاک و رقبات وقفی را مشخص می کند.
علاقه مندان به دانلود آیین نامه اجرایی تجدید قرارداد و اجاره امالک و اموال موقوفه و تجدید انتخاب متولیان و امناء و نظار اماکن متبرکه مذهبی و مساجد می توانند از طریق لینک زیر اقدام نمایند.
در مجموع، اگرچه در قوانین، عنوان مستقلی با نام آیین نامه نحوه محاسبه اجاره املاک موقوفه وجود ندارد، اما ضوابط مربوط به تعیین اجاره بها و واگذاری املاک وقفی از ماده ۱۱ آیین نامه اجرایی قانون تشکیلات و اختیارات سازمان اوقاف و امور خیریه قابل استنباط است. از این رو، اشخاص برای آگاهی از نحوه محاسبه اجاره و شرایط اجاره املاک موقوفه باید به این مقررات و اصلاحات بعدی آن ها مراجعه کنند.
میزان اجاره املاک اوقافی مبلغ ثابتی نیست و برای تمامی موقوفات به صورت یکسان تعیین نمی شود. این مبلغ با توجه به نوع ملک، موقعیت جغرافیایی، کاربری، ارزش روز، مفاد وقف نامه و سایر عوامل موثر، مطابق مقررات سازمان اوقاف و امور خیریه تعیین می شود تا حقوق موقوفه و نیت واقف حفظ شود.
بر اساس "ماده ۱۱ آیین نامه اجرایی قانون تشکیلات و اختیارات سازمان اوقاف و امور خیریه"، اجاره بهای املاک اوقافی باید بر مبنای نظر کارشناس و نرخ عادله روز تعیین شود. به همین دلیل، مبلغ اجاره ممکن است با توجه به شرایط هر ملک، در دوره های مختلف تغییر کند و در زمان تمدید قرارداد نیز با انجام کارشناسی مجدد، مورد بازنگری قرار گیرد.
در نتیجه، برای میزان اجاره املاک اوقافی در تهران یا سایر استان ها نمی توان مبلغ مشخص یا نرخ ثابتی اعلام کرد؛ زیرا اجاره بها بر اساس ارزیابی کارشناسی و شرایط هر ملک تعیین می شود. از این رو، متقاضیان برای اطلاع از مبلغ دقیق اجاره هر ملک وقفی باید به اداره اوقاف یا متولی موقوفه مربوط مراجعه کنند تا اجاره بها مطابق ضوابط قانونی محاسبه و اعلام شود.
نمونه اجاره نامه اوقاف به قراردادی گفته می شود که بر اساس قوانین و مقررات مربوط به موقوفات، میان متولی وقف یا سازمان اوقاف و امور خیریه و مستاجر تنظیم می شود. این قرارداد شامل اطلاعاتی مانند مشخصات طرفین، مشخصات ملک موقوفه، مدت اجاره، میزان اجاره بها، نحوه پرداخت و سایر تعهدات طرفین است و مبنای استفاده قانونی مستاجر اوقاف از منافع ملک قرار می گیرد.
علاقه مندان به دانلود نمونه اجاره نامه اوقاف، می توانند از طریق لینک زیر اقدام نمایند.
مفاد نمونه اجاره نامه اوقاف باید با وقف نامه، قوانین و آیین نامه های مربوط به موقوفات و شرایط تعیین شده توسط سازمان اوقاف مطابقت داشته باشد. به همین دلیل، ممکن است متن اجاره نامه با توجه به نوع ملک، کاربری آن و شرایط هر موقوفه متفاوت باشد و در زمان تنظیم قرارداد، بندهای اختصاصی نیز به آن افزوده شود.
در آیین نامه ها و مقررات مربوط به سازمان اوقاف و امور خیریه، حکم صریحی در خصوص آثار عدم پرداخت اجاره اوقاف توسط مستاجر و همچنین نحوه وصول مطالبات ناشی از آن پیش بینی نشده است. با این وجود، از آنجا که رابطه میان موقوفه و متصرف، در قالب عقد اجاره شکل می گیرد، در موارد سکوت مقررات خاص می توان به قواعد عمومی حقوقی و مقررات حاکم بر قوانین روابط موجر و مستاجر استناد کرد.
همچنین، مطابق ماده ۱۱ آیین نامه اجرایی قانون تشکیلات و اختیارات سازمان اوقاف و امور خیریه، مستاجر مکلف است برای تضمین حقوق موقوفه، ضامن معتبر یا وثیقه مناسب ارائه کند. پیش بینی این تضمین نشان دهنده توجه قانون گذار به حفظ حقوق موقوفه در برابر احتمال عدم ایفای تعهدات مستاجر است؛ از این رو، در صورت خودداری مستاجر از پرداخت اجاره بها، می توان حسب مورد از تضمین یا وثیقه اخذ شده برای جبران مطالبات و استیفای حقوق موقوفه، استفاده کرد.
بنابراین، هرچند مقررات خاص اوقاف سازوکار مستقلی برای وصول اجاره بهای معوق مقرر نکرده اند، اما با توجه به ماهیت استیجاری قرارداد و نیز الزام مستاجر به ارائه تضمین برای حفظ حقوق موقوفه، امکان پیگیری مطالبات از طریق مقررات عمومی حاکم بر روابط موجر و مستاجر و همچنین استفاده از تضمین های اخذشده وجود دارد.
دادخواست ابطال اجاره نامه اوقاف، زمانی مطرح می شود که یکی از طرفین قرارداد یا شخص ذی نفع، با استناد به وجود ایرادهای قانونی یا شرعی در انعقاد قرارداد اجاره، خواستار بی اعتباری آن باشد. این دادخواست ممکن است بر مبنای فقدان شرایط صحت معامله، عدم رعایت مقررات خاص حاکم بر موقوفات، فقدان اختیار قانونی در انعقاد قرارداد یا وجود سایر جهات قانونی بطلان یا بی اعتباری اجاره نامه تنظیم شود.
علاقه مندان به دانلود نمونه دادخواست ابطال اجاره نامه اوقاف، می توانند از طریق لینک زیر اقدام نمایند.
در نتیجه، طرح دادخواست ابطال اجاره نامه اوقاف یکی از ابزارهای قانونی برای صیانت از حقوق موقوفه و اشخاص ذی نفع در مواردی است که قرارداد برخلاف قوانین و مقررات منعقد شده باشد. در صورت احراز جهات قانونی ابطال توسط دادگاه، اجاره نامه از درجه اعتبار ساقط شده و آثار حقوقی ناشی از آن نیز مطابق مقررات مربوط از بین رفته یا اصلاح خواهد شد.
برای دریافت اطلاعات بیشتر در مورد شرایط اجاره مال موقوفه در کانال تلگرام دینا عضو شوید. کارشناسان مرکز مشاوره دینا نیز آماده اند تا با ارائه خدمات مشاوره حقوقی تلفنی دینا به سوالات شما عزیزان پیرامون شرایط اجاره مال موقوفه پاسخ دهند.
برای مشاوره آشنایی با شرایط اجاره مال موقوفه
برای مشاوره آشنایی با شرایط اجاره مال موقوفه
عناوین اصلی این مقاله
مقالات مرتبط
ارتباط با ما
درصورتی که برای مشاوره در تمامی زمینه های ذکر شده در سایت، به دانش چندین ساله ما در این زمینه نیاز داشتید می توانید با شماره تلفن 9099075303 ( تماس با تلفن ثابت از سراسر کشور و به ازای هر دقیقه 470000 ریال ) در ارتباط باشید.
سایت مشاوره دینا یک مرکز خصوصی و غیرانتفاعی است و به هیچ ارگان دولتی و خصوصی دیگر اعم از قوه قضاییه ، کانون وکلا ، کانون کارشناسان رسمی دادگستری و .... هیچگونه وابستگی ندارد.
جهت ارئه انتقادات، پیشنهادات و شکایات با شماره تلفن 54787900-021 تماس حاصل فرمایید.
تمامی حقوق این سایت متعلق به دینا می باشد ©
