مالیات صادرات و واردات

 

مالیات ها، به طور کلی، به دو گروه مالیات های مستقیم و غیر مستقیم، تقسیم می شوند. منظور از مالیات های مستقیم، مالیاتی است که از درآمد و دارایی افراد و به طور مستقیم گرفته شده و مالیات های غیر مستقیم نیز مالیات هایی هستند که به کالاها و خدمات مصرفی تعلق گرفته و دارای یک پرداخت کننده مشخص نمی باشند. 

 

یکی از اقسام مالیات های غیرمستقیم، مالیات صادرات و واردات می باشد که به معنای مالیاتی است که از صادرکنندگان و واردکنندگان کالا و خدمات، دریافت می شود. این مالیات، دارای میزان مشخصی و نحوه پرداخت مخصوص به خود بوده و گاهی نیز همچون صادرات، قابل استرداد از سازمان امور مالیاتی کشور می باشد.

 

با توجه به توضیحات فوق، در این مقاله، ابتدا به این سوال پاسخ داده که مالیات صادرات و واردات چیست؛ سپس در ادامه، میزان و نحوه محاسبه آن را توضیح داده و در پایان، به بررسی سامانه و نحوه پرداخت این نوع از مالیات و شرایط معافیت مالیاتی صادرکنندگان می پردازیم.

مالیات صادرات و واردات چیست

پیش از آنکه به این سوال، پاسخ دهیم که مالیات صادرات و واردات چیست و میزان و نحوه پرداخت آن، به چه صورت می باشد، لازم است بدانیم که مالیات صادرات و واردات، در حوزه هایی نظیر واردات تجهیزات پزشکی، نوعی مالیات ارزش افزوده می باشد. لذا، بهتر است تا قبل از پاسخ به سوال فوق، ابتدا به تعریف مالیات ارزش افزوده بپردازیم.

 

مالیات ها، به طور کلی، به دو گروه مالیات های مستقیم و غیر مستقیم، تقسیم می شوند. منظور از مالیات های مستقیم، مالیاتی است که از درآمد و دارایی افراد و به طور مستقیم گرفته شده و پرداخت کننده آن، مشخص است. مالیات های غیر مستقیم، مالیات هایی هستند که به کالاها و خدمات مصرفی تعلق گرفته و دارای یک پرداخت کننده مشخص نمی باشند.

 

یکی از اقسام مالیات بر ارزش افزوده ( مالیات غیر مستقیم )، مالیات صادرات و واردات می باشد. در پاسخ به این سوال که مالیات صادرات و واردات چیست؟ باید گفت، مالیات صادرات و واردات، نوعی از مالیات ارزش افزوده بوده که صادرکنندگان و واردکنندگان کالا یا خدمات، ملزم به پرداخت آن می باشند.

 

 

حتما بخوانید : مجوز واردات و صادرات

میزان و نحوه محاسبه مالیات صادرات و واردات

هرچند، دو کلمه صادرات و واردات، به طور معمول، در کنار یکدیگر استفاده شده و مالیات تعلق گرفته به هر دو نیز، از نوع مالیات ارزش افزوده می باشد، اما هنگامی که نوبت به میزان و نحوه محاسبه مالیات صادرات و واردات می رسد، باید دانست که میزان مالیات این دو فعالیت تجاری و نحوه محاسبه و پرداخت آن، کاملا متفاوت از یکدیگر می باشد. 

 

لذا، با توجه به این تفاوت، ما نیز در این بخش، مالیات صادرات را از مالیات واردات، تفکیک کرده و در دو قسمت جداگانه، به توضیح میزان و نحوه محاسبه مالیات صادرات و واردات خواهیم پرداخت. لازم به ذکر است که مطابق ماده 2 قانون مالیات بر ارزش افزوده، مالیات واردات و صادرات کالا، مشمول این قانون می باشد. میزان و نحوه محاسبه مالیات صادرات و واردات به شرح زیر است:

 

جدول نرخ‌ها و معافیت‌های مالیات و حقوق گمرکی

 

مورد	نرخ / وضعیت
حقوق گمرکی پایه واردات کالا	4٪ ارزش کالا
مالیات بر ارزش افزوده واردات (۱۴۰۴)	10%
واردات گوشی همراه 600 تا 1000 یورو	15٪ حقوق گمرکی
واردات گوشی همراه بالای 1000 یورو	30٪ حقوق گمرکی
واردات دارو، مواد اولیه دارو، ملزومات پزشکی، شیرخشک اطفال، کالاهای اساسی و نهاده‌های کشاورزی	1٪ حقوق گمرکی
ماشین‌آلات و تجهیزات تولیدی، قطعات خطوط تولید و مواد اولیه تولید	2٪ حقوق گمرکی
واردات اسباب‌بازی و کالاهای فرهنگی خارجی	4٪ عوارض + 2٪ افزایش حقوق گمرکی
واردات خودرو	100٪ حقوق ورودی
واردات خودرو توسط ایرانیان خارج از کشور	100٪ حقوق ورودی
واردات نهاده‌های دامی، روغن، دانه‌های روغنی، میوه‌های گرمسیری، شکر، برنج و پنبه	1٪ ارزش واردات
عوارض برخی کالاها طبق آیین‌نامه هیئت وزیران	5٪ ارزش CIF

 

جدول موارد معاف از مالیات یا حقوق گمرکی

 

مورد	وضعیت
واردات آمبولانس برای اورژانس، هلال احمر، بنیاد شهید، دانشگاه‌های علوم پزشکی و بهزیستی	معاف از حقوق گمرکی و سود بازرگانی
محصولات خام کشاورزی و گیاهان دارویی	معاف از مالیات بر ارزش افزوده
دام و طیور زنده و خوراک دام	معاف
انواع بذر، نشاء، کود و سم	معاف
شیر، ماست، پنیر	معاف
آرد و نان	معاف
برنج، سویا و حبوبات	معاف
تخم ماکیان و تخم مرغ نطفه‌دار	معاف
انواع گوشت و فرآورده‌های آن	معاف
روغن‌های خوراکی گیاهی و حیوانی	معاف
شیر خشک نوزادان	معاف
کاغذ باطله و خمیر کاغذ	معاف
کتاب، دفتر تحریر، کاغذ چاپ، روزنامه، مجله و نشریه	معاف
کالاهای همراه مسافر تا سقف مجاز	معاف
شمش طلا و حواله‌های دارای پشتوانه طلا	معاف
فرش دستباف و مواد اولیه آن	معاف
دارو و واکسن انسانی و دامی و تجهیزات درمانی	معاف
تجهیزات دفاعی، نظامی، امنیتی و اطلاعاتی	معاف
رادار و تجهیزات ناوبری و هوانوردی فرودگاهی	معاف

 

جدول معافیت برای برخی شرکت‌ های واردارت و صادرات

 

گروه	وضعیت
شرکت‌ های تولیدی دارای پروانه بهره‌ برداری	معافیت مالیاتی واردات در برخی موارد
شرکت‌ های دارای گواهی خوش‌ حسابی مالیاتی	مشمول برخی معافیت‌ها
شرکت‌ های دانش‌ بنیان و نوآور	معاف یا دارای تخفیف در مالیات و سود بازرگانی

 

در عمل، نحوه محاسبه مالیات در واردات و صادرات معمولا بر اساس ارزش کالا، نوع آن و مقررات تعرفه ای تعیین می شود. در واردات، کالاها بر مبنای ارزش گمرکی که شامل قیمت کالا، هزینه حمل و نقل و بیمه است مشمول حقوق گمرکی، سود بازرگانی و گاهی مالیات بر ارزش افزوده می شوند. در مقابل، صادرات اغلب برای تشویق تولید و حضور در بازارهای جهانی با معافیت یا نرخ های پایین مالیاتی همراه است.

بیشتر بخوانید : مجوز فعالیت اقتصادی مناطق آزاد

 

سامانه مالیات صادرات و واردات

در بخش های قبل، به تعریف مالیات صادرات و واردات پرداخته و در توضیح میزان نرخ این نوع از مالیات گفتیم که میزان نرخ مالیات صادرات و واردات، به طور کلی 9% بوده که البته، دریافت این میزان مالیات از صادرات، تنها در صورتی انجام می گیرد که صادرکنندگان، برای بازگرداندن ارز حاصل از صادرات، به چرخه اقتصادی کشور اقدام ننموده و تعهدات ارزی خود را رفع نکرده باشند.

 

اما با توجه به اینکه در سال های اخیر، سازمان امور مالیاتی کشور، سامانه های متعددی همچون درگاه ملی خدمات مالیات my.tax.gov.ir و سامانه پرداخت قبض مالیاتی را تاسیس کرده، ممکن است این سوال برای واردکنندگان و صادرکنندگان کالا و خدمات نیز مطرح شده باشد که آیا سامانه خاصی نیز برای پرداخت مالیات صادرات و واردات، راه اندازی شده است یا خیر؟

 

 

با این وجود، در رابطه با سامانه و نحوه پرداخت مالیات صادرات و واردات، ذکر این نکته، ضروری است که هرچند، نحوه پرداخت این مالیات، حضوری بوده، اما چنانچه، صادرکنندگان بخواهند برای رفع تعهدات ارزی و استرداد مالیات پرداخت شده، اقدام نمایند، این امر از طریق سامانه مالیات ارزش افزوده evat.ir که سامانه ای مستقل از سامانه عملیات الکترونیکی امور مالیاتی tax.gov.ir بوده، قابل انجام می باشد.

حتما بخوانید : سایت گمرک

 

نحوه پرداخت مالیات صادرات و واردات 

با توجه به اینکه سازمان امور مالیاتی کشور، تا کنون، اقدام به راه اندازی سامانه ای جهت پرداخت مالیات صادرات و واردات نکرده، لذا لازم است تا اشخاص فعال در حوزه صادرات و واردات، جهت پرداخت این نوع از مالیات، به روش حضوری اقدام کرده و بنابراین، نحوه پرداخت مالیات صادرات و واردات، مراجعه حضوری مودیان می باشد.

 

در رابطه با نحوه پرداخت مالیات صادرات و واردات، باید گفت، به موجب قانون مالیات بر ارزش افزوده، در حال حاضر، مالیات صادرات و واردات، توسط گمرک کشور و با در نظر گرفتن سود بازرگانی و حق ورودی گمرک، محاسبه و اخذ شده و به حساب سازمان امور مالیاتی کشور، واریز می گردد؛ بنابراین، برای پرداخت این نوع از مالیات، نیاز به مراجعه حضوری مودیان، به ادارات مالیاتی نمی باشد.

 

با این وجود، از آنجا که فعالیت های صادراتی، معاف از مالیات بوده، صادرکنندگانی که 9% نرخ مالیات را پرداخت کرده اند، می توانند پس از رفع تعهدات ارزی خود، یعنی وارد کردن ارز حاصل از صادرات، به چرخه اقتصاد، برای استرداد مالیات صادرات پرداخت شده، از سازمان امور مالیاتی کشور، اقدام نمایند که انجام آن، تابع مراحل زیر می باشد:

 

در مرحله اول، باید از طریق یکی از این روش ها، برای رفع تعهدات ارزی خود اقدام نمایید: فروش ارز در قالب حواله در سامانه نیما، واردات کالا در مقابل صادرات انجام گرفته، انتقال دادن ارز حاصل از صادرات به شخص دیگر، بازپرداخت وام های ارزی دریافت شده از از سیستم بانکی، صندوق توسعه ملی، حساب ذخیره ارزی و فاینانس و فروش ارز به بانک ها و صرافی های مجاز، به شکل اسکناس.

 

سپس، لازم است تا برای استرداد مالیات صادرات پرداخت شده، به سامانه مالیات ارزش افزوده مراجعه کنید. برخلاف نحوه پرداخت مالیات صادرات و واردات، انجام این روش، به صورت اینترنتی و غیر حضوری امکان پذیر بوده که در ادامه، راهنمای تصویری مربوط به آن، ارائه شده است.

 

در مرورگر دستگاه خود، آدرس سامانه مالیات بر ارزش افزوده www.e-vat.ir را جست و جو کرده تا وارد صفحه اصلی سایت شوید. پس از ورود به صفحه اصلی، نام کاربری و کلمه عبور خود که در هنگام ثبت نام کد اقتصادی، دریافت کرده اید را در کادرهای مربوطه، وارد کرده و دکمه ورود به سامانه را کلیک نمایید.

 

 

پس از ورود به سامانه، به منظور استرداد مالیات صادرات پرداخت شده، برروی گزینه ثبت درخواست استرداد، از منوی استرداد در سمت راست صفحه، کلیک نمایید.

 

 

به این ترتیب، پس از انجام مراحل مربوطه، می توانید برای استرداد مالیات صادرات پرداخت شده، اقدام کرده؛ البته مشروط بر اینکه پیش از آن، به یکی از روش های گفته شده، مراحل رفع تعهدات ارزی خود را انجام داده باشید.

بیشتر بخوانید : واردات کالا بدون انتقال ارز

 

شرایط معافیت مالیاتی صادرکنندگان 

 به منظور جلوگیری از قصور صادرکنندگان کالا در انجام تعهدات ارزی خویش و بهره مندی آنان از معافیت مالیاتی، سازمان توسعه تجارت ایران، شرایط معافیت مالیاتی صادرکنندگان را اعلام نموده است. شرایط معافیت مالیاتی صادرکنندگان به شرح زیر است:

 

ثبت درخواست از جانب متقاضیان ظرف دو ماه از تاریخ ابلاغ مصوبه در دبیرخانه سازمان توسعه تجارت ایران جهت بررسی زمان تحویل مستندات

عدم مغایرت در تاریخ مستندات ارائه شده با تاریخ اولیه 

انجام رفع تعهد از ارزش افزوده ورود موقت در مهلت های قانونی سال های مورد نظر 

اعلام سازمان توسعه تجارت ایران به سازمان امور مالیاتی

مختومه نبودن پرونده مالیاتی

 

توجه به این نکته ضروری است که عدم ارسال پاسخ از سوی گمرک جمهوری اسلامی ایران، به معنای صحت اظهارات ذی نفع خواه بود. جهت اطلاع بیشتر متقاضیان از معافیت مالیاتی، مطالعه مقاله زیر توصیه می گردد.

در ادامه بخوانید : معافیت مالیاتی

برای دریافت اطلاعات بیشتر در مورد مالیات صادرات و واردات در کانال تلگرام حقوق تجاری عضو شوید . کارشناسان مرکز مشاوره حقوقی دینا نیز آماده اند تا با ارائه خدمات مشاوره حقوقی تلفنی دینا به سوالات شما عزیزان پیرامون مالیات صادرات و واردات پاسخ دهند.

سوالات متداول

1- مالیات صادرات و واردات چیست؟

2- میزان و نحوه محاسبه مالیات صادرات و واردات به چه صورت می باشد؟

3- نحوه پرداخت مالیات صادرات و واردات به چه صورت می باشد؟

---

نظرات کاربران